اصطلاح بكنند. و به جاى يك آدم شرقى، يك آدم غربزده درست بكنند كه هر چه صحبت بكند، از آنها باشد. گوينده‌شان بگويد- فوت شده است، خدا بيامرزدش- گوينده‌شان بگويد كه ما همه چيزمان را به انگليسى مى‌سازيم! ما اگر بخواهيم به تمدن برسيم، همه چيزمان بايد انگليسى باشد. گوينده معروفشان اين طور!

الآن هم ملاحظه مى‌كنيد كه اين مسأله هست. تا يك كسى مريض مى‌شود، بايد برود اروپا. طبيب نداريم ما؟ داريم طبيب. اما جورى تربيت شده‌اند اينها كه حتى خود طبيبها هم اتكاى به نفسشان از دست رفته. خود طبيب هم وقتى بروند، مى‌گويد ديگر گذشته بايد برود به جاى ديگر. مى‌رود آنجا هم اكثراً نتيجه معلوم نيست حاصل بشود. ما را از خودمان جدا كردند. آن شجاعت انسانى كه در انسان بايد باشد و همه چيز را طرد كند و بگويد من هستم در مقابل همه، از او گرفته‌اند. مى‌گويد من هيچم، همه آنها! در صورتى كه اين اشكال در كار نيست كه آنها ترقيات مادى زياد كردند. ما اين را درش اشكالى نداريم، لكن اشكال سر اين است كه ما آدابمان را هم از آنها مى‌خواهيم بگيريم؛ قوانينمان را هم مى‌خواهيم از آنها بگيريم. آن وقت هم كه قانون اساسى را نوشتند، از بلژيك و بعضى جاهاى ديگر گرفتند و نوشتند. همه چيزمان را خيال مى‌كنيم آنها مقدم‌اند، در صورتى كه در تمدن مقدّم نيستند؛ بلكه بسيار عقب افتاده‌اند. آنى كه جلو هستند اين است كه آلاتى درست كردند آدمكش! دنيا را به آتش مى‌زنند اينها! اخيراً هم مى‌گويند يك چيزى درست كرده‌اند، يك بمبى درست كرده‌اند، كه پنج مقابل زيادتر از آنى است كه در آن [شهر] كردند دويست هزار نفر در يك بمب كش [١]) ٤٢ (. افتخارشان به اين است! كه دنيا را متبدل كرده‌اند و مى‌خواهند بكنند. يك جمعيت آدمكش و آدمخوار، اگر تمدن اين است، همه عالم بايد از تمدن بيزار باشند. مجرد اينكه طياره درست كنند، ما قبول داريم خوب جهت مادى‌اش صحيح است، اما جهت انسانى‌اش، آن چيزى كه بشر را به آرامش مى‌كشد، آن چيزى كه انسان را متمدن‌

[١] بمباران اتمى هيروشيما.