صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣ - خطرات علم بدون تزكيه و تربيت

به دستگاه و دكترها و نمى‌دانم كذا، و اينها كمك كردند به دستگاه و پنجاه سال مملكت ما را به باد فنا دادند. اگر دانشگاهها درست نشود و مدرسه‌هاى ما هم درست نشود، اميد اينكه يك جمهورى اسلامى ما پيدا بكنيم نداريم. اگر اين دو قشر تربيت شدند به طورى كه اسلام مى‌خواهد، تربيت انسانى شدند، هم مملكت ما مصون مى‌شود از تصرف شياطين و روى چرخ خودش گردش مى‌كند بدون وابستگى به خارج و بدون خيانتهاى داخلى؛ و هم ترقّيات حاصل مى‌شود براى شما. مهم در دانشجويى و در دانشيارى و در استادى و در شاگردى و در تربيت [و] در علم اين است كه يك تربيت صحيح همراه علم باشد. عالِم تربيت شده به تربيت انسانى، كه همان تربيت اسلامى است. كوشش كنيد كه هر قدمى كه براى علم برمى‌داريد، براى عمل ظاهرى و براى اعمال باطنى، ايجاد تقوا در خودتان، ايجاد استقامت، امانت در خودتان بكنيد كه وقتى از دانشگاه ان شاء اللَّه بيرون مى‌آييد يك انسانى باشيد كه هم معلومات داشته باشيد و هم امانتدار باشيد. براى معلوماتتان، هم امانتدار باشيد و هم تزكيه نفس كرده باشيد؛ نفس خودتان را مهار كرده باشيد. نفس انسان سركش است. و سركشى آن انسان را به زمين مى‌زند. همان طورى كه اگر انسان سوار يك اسب سركش باشد و مهار نداشته باشد اين اسب سركش انسان را به هلاكت مى‌رساند، نفس انسان بدتر از هر سركشى است. سركشى نفس، انسان را به هلاكت مى‌رساند. هر قدمى كه براى تعليم و تعلم برمى‌داريد، همراه آن قدم، قدمى باشد براى مهار كردن نفستان كه از اين سركشى كه دارد و آزادى كه براى خودش فرض مى‌كند كه هيچ مهارى در كار نباشد؛ خودتان مهار كنيد نفس خودتان را. اگر يك همچو تعليم و تربيتى در يك كشورى باشد، اين كشور مى‌تواند مستقل باشد، مى‌تواند آزاد باشد، اقتصادش را مى‌تواند تأمين كند، مى‌تواند فرهنگش را درست كند و مى‌تواند همه چيزش را اصلاح كند، يك همچو كشورى ديگر حكومتش نمى‌تواند معوج باشد؛ ارتشش نمى‌تواند زورگو باشد، ژاندارمريش نمى‌تواند تعدى بكند؛ شهربانيش نمى‌تواند خلاف بكند. عمده اين است كه از دانشگاهها، چه دانشگاههاى علوم جديد باشد و چه دانشگاههاى علوم قديمه باشد، كه مقدرات يك مملكت دست اين دو قشر است، از