تمام زحمات مادّيين كه مربوط به مكتب الهى نباشد، صرف ادراك طبيعت و خصوصياتى كه در طبيعت است مى‌شود و استفاده از طبيعت، آن هم طبيعت انسان از طبايعِ عالَم. هر چه نگاه بكنيد از اين تمدنهاى بزرگ، جديد و از اين پيشرفتهاى عظيم انسانى، مى‌بينيد كه همه آن مربوط به همين طبيعت است و مربوط به استفاده انسان از طبيعت است، آن هم استفاده انسان طبيعى از عالم طبيعت. از عالم طبيعت به آن طرف، اين موجودات طبيعى نمى‌توانند بفهمند، و لهذا اينها راهى به آن عالم ندارند مگر از راه وحى كه همه عالم در تحت سيطره‌اش هست و چون اين انسان مثل ساير حيوانات نيست كه همان حيات طبيعى و دنيايى باشد- بلكه انسان يك طور خلق شده است كه علاوه بر حيات طبيعى، حيات ما بعد الطبيعه هم دارد، و آن حيات ما بعد الطبيعه حيات صحيح انسان است، اينجا همان حيات حيوانى است، از اين جهت مردم محتاج شده‌اند به اينكه در پيدا كردن راه صحيح از طريق وحى به اينها گزارش داده بشود و خداى تبارك و تعالى هم منّت بر مردم گذاشت و انبيا را مبعوث فرمود تا اينكه راه را به اينها نشان بدهند.

هدف از تعليمات انبيا

تمام تعليمات انبيا براى مقصد نشان دادن راهى است كه انسان ناچار از اين راه بايد عبور كند. ناچار انسان از اين عالم طبيعت به يك عالم ديگرى عبور مى‌كند؛ اگر سرخود باشد يك حيوانى است كه از اين عالم به عالم ديگر مى‌رود. و اگر چنانچه به راه انبيا برود انسانيتش كامل مى‌شود و هر چه بيشتر اطاعت كند، بيشتر انسانيتش رشد مى‌كند. تمام كوشش انبيا براى اين بوده است كه انسان را بسازند؛ تعديل كنند؛ انسان طبيعى را مبدل كنند به يك انسان الهى؛ در همين عالم كه هست هم باز اين جور باشد. نظر انبيا به اين عالم با نظر اشخاص ديگر فرق دارد، آنها مى‌خواهند اين عالم را الهى كنند؛ يعنى به هر چه نگاه مى‌كنند آثار الهيّت در آن ملاحظه كنند. ساير قشرها، چه فلاسفه باشند و چه ساير دانشمندان باشند، خصوصاً دانشمندان طبيعى، اينها تمام نظرشان به اين است كه‌