صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٣٠ - حج، راهى براى تفاهم همه اقشار مسلمان

عراق و سوريه و يمن و همه اينها از اروپا هم يك مقدارى بود، اين مرد بزرگ در عين حالى كه سيطره بر همه اين ممالك داشت، با مردم چه طور رفتار مى‌كرد؛ با ضعفا، با مستضعفين، چه جور رفتار مى‌كرد؛ زندگى خودش چه طور بود. البته او يك مردى بود كه معجزه بود، كسى نمى‌تواند مثل او باشد، لكن حكومتها مى‌توانند عبرت بگيرند كه تعديل كنند كار خودشان را، آن طور حكومت مى‌كرد، ملت هم با او آن طور بودند. الآن مشهود است اين در ايران؛ حكومت از خود مردم است، به مردم تعدّى نمى‌كند، خيرِ مردم را مى‌خواهد، مردم هم خير او را مى‌خواهند؛ پشتيبانش هستند. اگر همه حكومتها سيره خودشان را تغيير بدهند و با مردم اين طور باشند، اين حل يك مشكل مى‌شود و آن حل مشكل حكومتهاست.

حج، راهى براى تفاهم همه اقشار مسلمان‌

يك مشكل ديگر عدم رابطه بين ملتهاست. ملتها با هم روابطشان يا هيچ نيست، يا كم است. تمام مؤمنين به حسب فرمان خدا برادرند؛ برادرها بايد از حال برادرها مطّلع باشند. برادرها بايد مشكلات برادرشان را حل كنند. اسلام در عين حالى كه نقشه اين مطلب را، كه تفاهم بين همه قشرها باشد، كشيده است، و آن مسئله حج است، فريضه حج كه تمام كشورهاى اسلامى را موظف كرده است كه افراد مستطيعشان بروند به مكه، آنجا هم مواقف متعدده فراهم كرده اسباب را كه تفاهم باشد، مسلمين مع الأسف غفلت دارند. اگر دولتها بخواهند يك مجلسى را از دويست نفر آدم از بلاد مختلفه جمع بكنند، چه زحمتها و چه خرجها بايد تحمل كنند تا اينكه دويست نفر جمع بشود در يك نقطه‌اى بخواهند كه يك محفلى در آن نقطه درست كنند، خداى تبارك و تعالى يك محفل چندين ميليونى براى مسلمين تهيه كرده است و گفته است بروند همه در آنجا، و همه هم برادرند. مؤمنها اخوه هستند، برادرند، و چنانچه اين برادرها به حال هم رسيدگى نكنند، اين قصور از اسلام نيست؛ قصور از ماست.

اگر ما آن مواقفى كه اسلام قرار داده است و مردم را هدايت كرده است به آن‌