اين است كه آنهايى كه متكفّل امور ملت هستند تزكيه نشده‌اند. يك نفر آدمى كه تزكيه نشده، سلطه بر يك ملت پيدا بكند، اين همه گرفتاريهايى كه در طول پنجاه و چند سال براى ملت ما پيش آمد، اين همه گرفتاريها را ايجاد مى‌كند. آن كسى كه به يك ملتى سلطه دارد، به يك ملتى حكومت دارد، اين چنانچه عدالت‌پرور باشد، دستگاه او عدالت‌پرور خواهد شد؛ قشرهايى كه به او مرتبط هستند قهراً به عدالت گرايش پيدا مى‌كنند؛ تمام اداراتى كه تابع آن مملكت است، تابع آن حكومت است، خواه ناخواه به عدالت گرايش پيدا مى‌كند. عدالت گسترده مى‌شود. در صورتى كه يك نفر كه به مردم حكومت مى‌كند مزكّى‌ باشد و تزكيه شده باشد. اگر همه ملت تزكيه بشوند، همين دنيا بهشت آنهاست؛ تمام گرفتاريها از بين مى‌رود. از آن طرف، از باب اينكه حكومتهايى كه در رژيم طاغوتى بر مردم حكومت كردند حكومتهايى بودند كه تزكيه نشده بودند وقتى حكومت تزكيه نشد، شخص اول يك مملكتى به حسب حكومت تزكيه نشد، اخلاقش مزكّى‌ نباشد، عقايد تزكيه شده نباشد، اعمال، اعمال مزكّى‌ نباشد، همين يك نفر يك مملكت را به هلاكت مى‌كشاند. چنانچه شما ديديد سرچشمه مى‌گرفت از رضا خان تمام مفاسد و تمام قشرهايى كه دور و بَر او جمع شده بودند از خودش بودند. در پاريس كه بوديم، يك نفر- كه حالا يادم نيست كى بود- آمد پيش من نقل كرد از يكى ديگر كه او گفت كه اگر پنج نفر آدم فاسد در ايران پيدا بشود؛ اين محمد رضا هر پنج تا را انگشت رويش مى‌گذارد و جلبش مى‌كند! آن اشخاصى كه مزكّى‌ نيستند با تزكيه‌شده‌ها سرو كار ندارند؛ نمى‌روند سراغ اشخاص امين. آدمى كه خودش امين نيست جنس خودش را طالب است؛ مى‌رود سراغ اشخاصى كه نظير خودش باشند، چنانچه اشخاص امين باشند، آنها مى‌روند سراغ پيدا كردن اشخاصى كه همجنس خودش باشند. و لهذا از حكومتها سرچشمه مى‌گيرد مفاسد و سرچشمه مى‌گيرد مصالح. حكومتِ عدل، تمام مصالح كشور را تأمين مى‌كند به اندازه قدرت. و حكومت ظلم، تمام بدبختيها را براى يك ملتى ايجاد مى‌كند. لهذا در آيه شريفه تزكيه را مقدّم ذكر كرده‌اند بر «تعليم» كتاب و حكمت، بلكه تعليم كتاب و حكمت مقدمه تزكيه است.