یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧ - خانواده

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٤٧

برایش فلسفهای ساختند.

قدرت مرد در خانواده و قدرت دولت:

٧. مسئله قدرت مرد و اختیارات مرد در اجتماع منزلی براساس همان مبنا و اساسی است که قدرت دولتها در مقابل آزادیهای فرد توجیه میشود. عجیب است که فرنگیها در فلسفههای اجتماعی خود هزاران دلیل اقامه میکنند بر مشروعیت قدرت دولتها در مقابل آزادیهای فردی ولی در مسئله خانواده و دولت خانواده میخواهند هرج و مرج باشد و هیچ گونه مرکز قدرتی وجود نداشته باشد و صرفاً از آزادی فرد دم میزنند و نامی از قدرت دولت خانوادگی نمیبرند و حال آنکه امروز برای آنها مسلّم است که همان طوری که قدرت مطلقه و استبداد دولتها مردود است، آزادی مطلق افراد هم مردود است و سخن همه در اطراف تعیین مرز است میان آزادی افراد و قدرت دولتها [١]. سرّ مطلب این است که به فلسفه اجتماع منزلی و وظایف سنگین آن توجه ندارند و تمام همّ و کوشش را در راه تأمین آزادی فردی به کار میبرند [٢] ٨. ما در ورقههای زن در اسلام که راجع به مهر و انفاق صحبت میکردیم مسئله لزوم انفاق بر زوجه را تنها از لحاظ حرمت زن و هماهنگی با طبیعت علایق مرد و زن مورد بحث قرار دادیم، ولی باید دانست که از [نظر] سازمان اجتماع منزلی و وظایف و حقوقی که در اجتماع منزلی مقرر میشود نیز مسئله انفاق زوجه اهمیت بسزایی دارد. قرآن کریم معلل میکند حکومت مرد را در داخل خانواده به دو چیز: یکی صلاحیت مرد و فضیلت متبادل زن و مرد از این جهت، و دیگر به اینکه مرد انفاق میکند: الرجال قوامون علی النساء بما فضّل اللَّه بعضهم علی بعض و بما انفقوا. حالا باید دید آیا منظور قرآن این است که چون انفاق براساس یک مصلحت دیگر- مثل مصلحتی که ما ذکر کردیم- بر عهده زوج است، پس حکومت با مرد است یا منظور این