یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٠ - زن در اسلام
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١١٠
خود شخص میگیرد، اما این گونه عشقها برخلاف طبیعت زندگی است. به منطق قرآن آنچه زن نمیتواند تحمل کند محبت دیگری نیست، ترجیح دیگری است. عدالت، آن را جبران میکند [١].
فلسفه مهر و انفاق:
٧. علت وجوب مهر و انفاق بر مرد [٢]: نظر به اینکه در طبیعتْ مرد طالب و زن مطلوب، مرد خواهنده و زن خواسته شده.
علت مهر و انفاق این است که در طبیعت، مرد مظهر خواستن و زن مظهر جمال و ناز آفریده شده:
مرد عاشق و متغزل و زن معشوق آفریده شده، طبیعت مرد بر نیاز و اظهار احتیاج است و طبیعت زن بر ناز و استغنا، ایندو به یک نسبت یکدیگر را نمیخواهند. زن میخواهد اما در لباس حیا و امتناع. بر مرد است که از زن خطبه و خواستگاری کند نه بر زن. حتی در وقتی که طلب از زن شروع میشود، محرمانه پیش مرد میفرستد که از من خواستگاری کن و برای من مهر قرار بده اما من مهر را از مال خودم میدهم، همانطور که خدیجه درباره حضرت رسول کرد. فلسفه مهر، احترام زن و اینکه زن خود را مستغنی و مرد را محتاج، مصاحبت خود را متاع و مرد را مستفید از مصاحبت و معاشرت خود بشمارد، میباشد [٣].
فلسفه مهر، حفظ کرامت زن و هماهنگی با فطرت است:
همانطور که درباره مرد و زن بعد از ازدواج تبذل مکروه است (و لاتبتذل المرأة کتبذل الرجل/ عروة الوثقی) قبل از ازدواج نیز شایسته نیست، و برای اینکه نموداری باشد از اینکه مرد در راه او خرج کرده و میکند تا او را راضی کند.
بهطور کلی جنس ذکور، خود را نیازمند میداند:
او احتیاجی به مرد ندارد و مرد به او احتیاج دارد، مهر تشریع شده است. البته مهر- آن طوری که در فقه مقرر است- ثمن بضع نیست، ثمن خود زن است ولی نه ثمن رقبه زن بلکه ثمن وصال زن، نه به معنی اینکه مرد
[١] رجوع شود به نمره ١٦.[٢] رجوع شود به ورقههای خانواده نمره ٨.[٣] و حتی در آمیزشهای نامشروع نیز قهراً از طبیعت پیروی میشود. یک پسر و دختر جوان که دور از چشم دیگران با یکدیگر آمیزش میکنند، پسر برای دختر خرج میکند نه دختر برای پسر. برای یک پسر عیاش کافی است پولدار باشد و برای یک دختر عیاش کافی است زیبا باشد. پسر خوشگل و بیپول و دختر بی ریخت و پولدار، ابزار عیاشی ندارند.