یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٤ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٨٤

نداشت، در اراده یا در عمل حریت و استقلال نداشت، تحت ولایت و قیمومت مرد بود. این مرحله را باید مرحله قیمومت نامید، کما اینکه مرحله پیش مرحله مملوکیت بود.

عدم تنجیز معاملات:

در این مرحله هیچ عملی از ناحیه زن تنجیز نمیشد.

عدم دخالت در شئون اجتماعی:

در شئون اجتماعی از قضا و حکومت حق مداخله نداشت.

وجوب اطاعت:

اطاعت امر زوج بر او واجب بود.

لزوم کارِ خانه:

همچنین کار خانه بر او واجب بود.

تعدد زوجات غیر محدود:

مرد حق تعدد ازواج بهطور غیر محدود داشت، و همچنین حق طلاق با مرد بود، مرد حق داشت بعد از مردن زن به طریق اولی زن دیگر بگیرد.

عدم حق شوهر کردن بعد از مرگ شوهر:

اما زن حق نداشت بعد از مردن شوهر شوهر کند.

ممنوعیت از معاشرت در خارج خانه:

غالباً زن از معاشرت در خارج خانه ممنوع بود.

در عین حال خود این مرحله دوم هم به حسب تفاوت مناطق و عادات، تفاوتهایی باهم داشتند. در ایران، حکومت خانوادگی سلطنتی احیاناً موجب میشد که زن به پادشاهی برسد ولی این را به پای حقوق زن در ایران قدیم نباید گذاشت بلکه تبعهای از تبعات حکومت فامیل بود.

ممنوعیت از ارث در هند:

در هند ازدواج زن نوعی خودفروشی بوده، زن از ارث ممنوع بوده است، از شرکت با مردان در تغذی ممنوع بوده.

چند شوهری:

برای چند مرد جایز بوده که با یک زن رابطه داشته باشند و اولاد آن زن به مرد قویتر تعلق میگرفته است. زن در هند بعد از وفات شوهر حق ازدواج نداشته، بلکه یا سوخته میشده است و یا با بدبختی عمری بسر میبرده است، در ایام حیض خبیث و نجس به شمار میرفته است. در این مرحله زن برزخ بین انسان و حیوان بوده است، مانند بچه و سفیه به شمار میرفته که تحت قیمومت بوده است.

مرحله قیمومت قانونی:

درمرحله سوم، حکومت قانون بوده است. در کلده و آشور قانون حمورابی حکومت میکرده است. در این مرحله نیز زن استقلال در اراده نداشته است، اطاعت شوهر لازم بوده.