یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٣ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٨٣

فطرت شده است.

مملوکیت و یا شی ء بودن:

در مرحله اول، زن حکم سایر ابزارهای زندگی و وسایل تعیش و مستملکات مرد را داشته است. مرد با او آنطور عمل میکرده که با سایر مستملکات خود عمل میکرده است، یعنی حقی برای او نسبت به خود قائل نبوده است و اگر رعایت حال او را میکرده است در حقیقت از قبیل تزیین بوستان یا چاق کردن گوسفند یا اسب یا الاغ بوده است. حمایت از او از قبیل حمایت از سایر مملوکات بوده است.

قرض و عاریه دادن برای تمتع یا خدمت یا استیلاد:

زن مملوک بوده نه در عرض مرد و مانند او و مالک اشیاء. او را میفروخته و میبخشیده و قرض میداده برای تمتع یا استیلاد یا خدمت.

حق سیاست و مجازات او و حق کشتن یا خوردن او:

به خود حق میداده هر نوع سیاستی درباره او روا دارد، حتی کشتن و یا خوردن گوشت او. میگوید:

وجوب اطاعت مطلق:

و کان علی المرأة ان تطیع الرجل- اباها او زوجها- فی ما یأمر به طوعاً او کرهاً.

عدم استقلال:

و کان علیها ان لاتستقل عنه فی امر یرجع الیه او الیها.

وجوب خدمت خانه و فرزندان:

و کان علیها ان تلی امور البیت و الاولاد و جمیع مایحتاج الیه حیاة الرجل فیه.

تحمل کارهای سخت:

و کان علیها ان تتحمل من الاشغال اشقها کحمل الاثقال و عمل الطین و مایجری مجراهما و من الحرف و الصناعات اردئها و سفسافها.

مرحله مملوکیت:

و قد بلغ عجیب الامر الی حیث ان المرأة الحامل فی بعض القبائل اذا وضعت حملها قامت من فورها الی حوائج البیت و نام الرجل علی فراشها ایاماً یتمرّض و یداوی نفسه.

زن در میان مللی که هنوز قانون تدوین نکرده بودند- مرحله قیمومت:

در مرحله دوم، زن مانند مرحله اول مملوک و تابع محض نبود، کشته نمیشد، گوشتش خورده نمیشد، حق مالکیت بکلی از او سلب نشده بود.

مالکیت غیر مستقل:

بلکه فی الجمله مالک ارث یا ازدواج بود، لکن حق تصرف مستقل در این امور