یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨١ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٨١

و صفحه ٣٦٨: کلام فی معنی قیمومة الرجال علی النساء و صفحه ٤٤٩: کلام فی الغیرة و العصبیة و جلد ٥ صفحه ١٠١ ..

آیا زن برای مرد آفریده شده است؟!:

٢. همان طوری که در المیزان، جلد ٢، صفحه ٢٧٤ بیان کرده است، در امم گذشته آفریقایی و استرالیایی و اقیانوسیهای و آمریکای قدیم زن جزء لوازم زندگی مرد شمرده میشده است، نظیر حیوانات. همان طوری که وجود گیاهان و حیوانات را انسان تابع وجود خود میدانسته است و به خود حق میداده از آنها بهره مند شود، درباره زن نیز اینطور حکم میکرده است.

اینجاست که باید در منطق قرآن تأمل کرد و دید آیا قرآن میگوید زن از برای مرد خلق شده است، همان طوری که میگوید ماه و خورشید و زمین و گیاهان و حیوانات برای انسان آفریده شده است و انسان اشرف مخلوقات است، و ناقص مقدمه کامل است؟ البته نه.

قرآن میفرماید: هنّ لباس لکم و انتم لباس لهنّ، و جعل بینکم مودة و رحمة، بعضکم من بعض. ایضاً: انا خلقناکم من ذکر و انثی [١] در این آیات میگوید که هر دو برای هم آفریده شدهاند نه اینکه زن برای مرد آفریده شده باشد، اینهم نه به این معنی که دو مخلوق مستقل از یکدیگر آفریده شدهاند و حداکثر این است که در میان آنها داد و ستد عادلانهای باشد، بلکه به این معنی که ایندو مجموعاً یک واحد را تشکیل میدهند [٢].

تفاوت زن و مرد تناسب است نه تأخر و تقدم:

و لهذا همان طوری که در دفتر «زن در جهان و در اسلام» گفتیم تفاوت مرد و زن را نباید نقص و عقب ماندگی زن تلقی کرد بلکه از قبیل تفاوت اعضای یک پیکر و تفاوت دو لنگه در و تفاوت دگمه و جادگمه است، زیرا نقص به معنی ناقص الخلقه بودن که اصلًا در عالم وجود ندارد (ربنا الذی اعطی کل شی ء خلقه ثم هدی) و به معنی اینکه حد وجودیاش پایینتر است و در سلسله مراتب و حلقات وجود و ناموس تطور و ارتقاء در یک حد پایینتر است و به