یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٠ - زن - نکاح منقطع، بحثهای مربوطه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٢٢٠

آیا اگر ازدواج موقت نباشد، مردان به زوجه دائم خود قناعت خواهند کرد یا آنکه زنان را مورد استفاده قرار میدهند بدون اینکه مسئولیتی پذیرفته باشند؟

٢٢. مطلبی که لازم است مورد توجه قرار گیرد این است که آیا از نظر اسلام متعه نامحدود است و هیچ قید و بندی فی حدذاته ندارد و قانون هم نباید برای اجرا و عمل آن از لحاظ رسیدگی به احوال دو طرف رسیدگی کند؟ یا اینکه شرعاً محدود است به اینکه مرد متأهل نباشد و یا از زوجهاش دور باشد و یا لااقل اگر از لحاظ شرعی محدود نیست، شرع به قانون حق میدهد که نظمی در عمل قرار دهد.

اولًا اگر در اجتماع از همه جهت نظمی برقرار باشد، زنان بی شوهر زیاد نباشند، خود به خود این امکان از میان میرود که هر فردی برای خود حرمسرایی ایجاد کند. ایجاد حرمسراها در زمینهای است که افرادی بکلی از زن داشتن محروم میمانند و یا امکانات فحشا به مردان اجازه میدهد که چند مرد با یک زن بدکاره رفع احتیاج کنند. آنچه برای اجتماع لازم است تنظیم و تسهیل امر ازدواج و مبارزه با فحشاست نه منع قانونی متعه یا تعدد زوجات. اگر اجتماع دارای ناهمواریهایی باشد عملًا همیشه افراد بخصوصی از تمتع جنسی بهره مند خواهند بود، عادل کوتوالی ٢٢ معشوقه خواهد داشت و افرادی که فقیرند یا میخواهند پاکدامن زندگی کنند از داشتن یکی هم محرومند. اگر زن از اینکه با داشتن شوهر دائم یا موقت، از آمیزش با مردان دیگر ممنوع باشد و اگر عدالت اجتماعی در زمینه مسائل جنسی نیز حکمفرما باشد یعنی اجتماع وسیله ازدواج افراد ناتوان را فراهم کند، خود به خود تعدد زوجات و متعههای زیاد از میان میرود. در جامعه قدیم ما زن از آمیزش با مردان متعدد ممنوع بود ولی عدالت اجتماعی نبود. نتیجه این بود که افراد متمکن و شهوت پرستی از زنان زیادی متمتع بودند و افراد زیادی از تشکیل عائله محروم بودند. در اجتماع امروز آن بیعدالتی سر جای خود هست ولی رفع قید و ممنوعیت از زنان و به اصطلاح آزادی آنها سبب