یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٦ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٢٦

اگر در مورد اینها میترسید که به مساوات رفتار نکنید به یک زن اکتفا کنید یا از ملک یمین استفاده کنید. درباره یتیمان جمله: و ان خفتم الّا تقسطوا به کار رفته است و درباره زنان جمله: فان خفتم الّا تعدلوا فواحدة به کار رفته است.

گفته نشود که ممکن است زن دوم یا سوم یا چهارم بیوه و بی سرپرست نباشند، پس چطور میتوان نام ازدواجهای متعدد را سرپرستی گذاشت؟ زیرا درست است که خصوص یک مورد که زن دوم مثلًا دوشیزه است عنوان سرپرستی ندارد اما اصل این وضع برای آن دوشیزه که اکنون به خانه مرد زن داری میرود، به علت لزوم سرپرستی از گروهی از جامعه زن تشریع شده است.

نقد قول کسانی که عذر تعدد زوجات را در اسلام سابقه جاهلیت ذکر کردهاند:

١٧. بعضی گفتهاند: اسلام تعدد زوجات را تأسیس و تشریع نکرده است بلکه آنچه بوده اصلاح و تحدید کرده است، و در آن زمان نمیشد که یکباره اسلام آن را ممنوع اعلام کند زیرا سبب ازهم پاشیدگی خانوادههایی میشد.

در جواب میگوییم: قبول است که اسلام تعدد زوجات را تأسیس نکرده و بلکه تحدید کرده از لحاظ عدد و شرایطی هم برای آن افزوده است ولی اسلام میتوانست تعدد زوجات را از آن تاریخ به بعد منع کند، یعنی به اصطلاح عطف به ماسبق نکند و برای آینده آن را اجرا کند. پس علت منع کلی نکردن اسلام مسلماً این است که آن را ضروری میداند.

خلاصه مطالب:

١٨. عطف به خلاصهها در صفحه ١٠٣، خلاصه مطالبی که از صفحه ١٠٤ تا اینجا ذکر شده است:

الف. آیا تدابیر و مقرراتی که در اسلام راجع به زن و خانواده معین شده، بر محور مصالح مرد و اینکه زن از مستملکات مرد است وضع شده است یا در آنها مصلحت اجتماع یا نسل آینده یا تحکیم روابط خانوادگی براساس ملاحظات دقیق روانی رعایت شده است؟

(صفحه ١٠٤) ب. نهضت نرینهگری در میان زنان امروز و نهضت مادینهگری