ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٣٩ - ام المؤمنين
بلفظ انكحت و زوّجت نميگرديد. لكن در وقوع اين امر اختلاف نظر شده و از ابن عباس منقول است كه اين قضيه با اينكه جايز بوده وقوع نيافته و هيچيك از ازواج آن حضرت با هبه نبوده است. امّا بعقيده بعضى از مفسّرين و فقها چهار نفر از ايشان (چنانچه ذيلا خواهيم نگاشت) موهوبة النفس بوده و ديگران با عقد ازدواج مقرّر معهود مابين افراد امّت بودهاند و آن چهار نفر عبارتند از ام شريك بنت جابر و خوله بنت حكيم و زينب بنت خزيمة و ميمونة بنت حارث كه اوّلى بهمان عنوان ام شريك و سيّمى بعنوان ام المساكين مذكور شده و دويمى و چهارمى نيز بعنوان ام المؤمنين خواهند آمد و بنوشته قاموس الاعلام ليلى بنت خطيم نيز از زنان موهوبه بوده چنانچه بعنوان ام المؤمنين مذكور خواهد شد.
مطلب چهارم: شماره ازواج آن حضرت محل خلاف و بقول بعضى مجموعا يازده تن بودهاند: ام حبيبه رمله، ام سلمه هند، جويه، حفصه، خديجه، زينب بنت جحش، زينب هلاليه، سوده، صفيه، عايشه، ميمونه كه با همه ايشان زفاف شده و نه تن ايشان غير از خديجه و زينب هلاليه در حين وفات آن حضرت زنده بودهاند. بعضى، بدوازده بودن ازواج آن حضرت قائل و ريحانه بنت يزيد از قبيله بنى نضير را هم كه از اسرا بدان حضرت اختصاص يافته و بعد از آزاد كردن تزويجش نموده است به يازده تن مذكور افزودهاند و بعضى پانزده و بعضى هيجده گفتهاند. در اعلام الورى طبرسى بيست و يك گفته و ام شريك و اسماء و سينا و عاليه و عمره و فاطمه و قتيله و ليلى و مليكه و زنى ديگر را كه بعد از تزويج، پدرش گفت كه اين دختر من اصلا مريض نشده و بدينجهت مطلقه گرديد بدان يازده تن مذكور اوّلى افزوده و گويد كه ام شريك از ازواج موهوبه بوده و با او و يازده تن مذكور شرط زفاف بعمل آمد و با غير ايشان اصلا مواصلت نشد و ازواج آن حضرت در حين وفات ده تن بودهاند يكى قتيله از زفافنشدهها و نه تن ديگر از يازده تن اوّلى زفافشده غير از خديجه و زينب هلاليه.
از مجلسى نقل است كه به بيست و دو زوجه قائل شده كه با دوازده تن ايشان