ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٩٤ - ام جميل جميله- يا ام جميل صخره- يا ام جميل عوراء
ام جعفر
بنت محمد بن جعفر از محدّثين است.
ام الجلاس- اسماء
- بنت سلمة بعنوان ام عياش خواهد آمد.
ام جميل[١]
ام جميل- بصرى
- از مشاهير زنان بصره و خويشاوندان ابو هريره صحابى بوده و بصفت وفا معروف و اوفى من ام جميل از امثال دائره ميباشد.
سبب شهرتش آنكه هاشم بن وليد مردى از قبيله ازد را كشت، قوم آن مقتول ضرار بن خطاب صحابى را متّهم داشته و بصدد قتل وى برآمدند، ضرار هم به ام جميل التجا برد، او نيز قبول كرده و قوم خود را خبر داد و از شرّ دشمنانش نجات بخشيد. در زمان خلافت عمر بن خطّاب بگمان اينكه او برادر ضرار ميباشد پيش او رفت، خليفه نيز از قضيه مستحضر شد و گفت كه برادر من نيست لكن برادر دينى من است پس، از محبّت و حمايت وى اظهار تشكر و قدردانى نمود و از آنرو كه ابن السبيل بوده چيزى از بيت المال بدو بخشيده و بوطن خودش عودت داد. نام ام جميل بدست نيامد و ظاهرا نام اصليش نيز ام جميل بوده است.
(جمهرة الامثال و مجمع الامثال و ص ٣٥ تخ و ٤٠ ج ١ خيرات)
ام جميل جميله- يا ام جميل صخره- يا ام جميل عوراء-
بنت حرب خواهر ابو سفيان عمّه معاويه زن ابو لهب، از مشاهير زنان عرب، ملقّب به حمالة الحطب، از كثرت عداوتى كه با حضرت رسالت داشته شبها خار و خسك را جمع كرده و در سر راه آن حضرت مىريخت (لكن آنهمه، در زير پاى مبارك مثل ابريشم نرم بود) و شوهر خود ابو لهب را نيز بآزار و اذيّت آن حضرت برمىگماشت، بهمين جهت در قرآن مجيد به حمالة الحطب موصوف و ملقّب گرديد. حمالة الحطب گفتن او بجهت افساد و تفتين
[١]- ام جميل- موافق آنچه از ابن اثير نقل شده كنيه هشت تن از صحابيات نسوان بوده و در اينجا بعضى از ايشان را تذكر خواهيم داد.