ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٢٧ - ابن عنبسه يا ابن عنبه- احمد بن على
در تمامى عمر خود، مبتلاى دو دشمن قوى داخلى قولنج و نقرس بوده است.
(ذريعه و ص ٦٥٠ ج ١ س و ١٦٩ ج ٢ كا و ٧٧ هب و ٢١١ لس و ٤٢٣ هر و غيره)
ابن عنبسه يا ابن عنبه- احمد بن على
- بن حسين بن على بن مهنا بن عنبسه، يا عنبه يا عقبه يا عتبه، حسنى داودى، ملقّب به جمال الدين، از اعاظم علماى انساب اماميّه اوائل قرن نهم هجرت ميباشد كه بواسطه استاد و پدرزن خود ابن معيه سيد محمد بن قاسم، از علّامه حلّى روايت كرده است. نسب شريفش با هيجده واسطه بحضرت امام حسن مجتبى موصول و نام پدر جدّ سيّمش مهنا بوده و در كتب تراجم و رجال مابين عنبسه و عنبه و عتبه و عقبه مردّد است و بهمان نسبت عنوان مشهورى خودش نيز در كتب مربوطه مختلف و مابين ابن عنبسه و ابن عنبه و ابن عتبه و ابن عقبه محل خلاف و نظر بوده و دويمى (ابن عنبه) اقرب بصحت ميباشد. بهرحال از اكابر علماى انساب بوده و از تأليفات او است:
١- انساب آل ابيطالب كه بطرز عمدة الطالب ذيل بوده و فارسى است، از همين كتاب نقل است كه مؤلف آن در بلخ بمزار معروف بنام على بن ابيطالب رفته و در روى سنگ مزارش كه زير صندوق بوده اين جمله را خوانده است: هذا قبر امير المؤمنين ابى الحسن على بن ابيطالب بن عبيد اللّه بن على بن حسن بن حسين بن جعفر بن عبيد اللّه بن حسين اصغر بن على بن الحسن السبط عليه السلام و از اينجا معلوم ميشود كه صاحب آن قبر، سيدى بوده از اولاد حسن مجتبى كه مالك و حكمران آن نواحى بوده است، لكن اتحاد كنيه و لقب و اسم شخصى و اسم پدر منشأ اشتباه بعضى از عوام شده و آن قبر را بحضرت امير المؤمنين ع منسوب دارند ٢- بحر الانساب كه يك نسخه از آن در كتابخانه خديويه مصر موجود است ٣- التحفة الجمالية در انساب بفارسى و از اين كتاب نقل شده كه على اكبر فرزند حضرت امام حسين ع عبارت از حضرت امام زين العابدين است ٤- تحفة الطالب در انساب و شايد همان تحفه جماليه باشد ٥ و ٦- عمدة الطالب فى انساب آل ابيطالب كه دو كتاب بدين اسم تأليف داده و بقيد صغرى و كبرى از همديگر امتياز يافته است، اولى تلخيص دويمى بوده و در لكناهور و بمباى چاپ و بهترين كتابى است در انساب ٧- النسب و ظاهرا همان انساب آل ابيطالب مذكور فوق است. ابن عنبه بسال هشتصد و بيست و هشتم يا هفتم يا پنجم هجرى قمرى در كرمان وفات يافت.
(ذريعه و ٣٥٥ ج ١ نى و ٧٤ هب)