ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١١٣ - ابن عساكر- على
و تقويه دمشق و مدرسه صلاحيّه بيت المقدس تدريس نموده و مرجع استفاده اكابر گرديد و در دهم رجب ششصد و بيستم هجرى قمرى در هفتاد سالگى در دمشق وفات يافته و در مقابر صوفيّه مدفون گرديد و تأليفاتى در فقه و حديث بدو منسوب دارند.
(ص ٢٩٩ ج ١ كا و ٦٤٨ ج ١ و ٣٠٧٢ ج ٤ س)
ابن عساكر- على
- بن حسن بن هبة اللّه بن حسن بن عبد اللّه بن حسين بن عساكر دمشقى، مكنّى به ابو القاسم يا ابو الحسن، ملقّب به نور الدين و ثقة الدين، معروف به ابن عساكر، از مشاهير مورّخين و فقها و حفّاظ محدّثين شافعيّه قرن ششم هجرت ميباشد كه به حافظ كبير موصوف و لفظ ابن عساكر در صورت نبودن قرينه بدو منصرف و از كثرت فطانت و حدّت ذهن و ذكاوت به شعله نار هم متصف بوده است.
بعد از تكميل مقدمات و مبادى معموله، بمرام استماع حديث و تكميل مراتب علميّه بعراق عرب و عجم و نواحى خراسان مسافرتها كرد، در اصفهان و خراسان بنشر احاديث نبويّه پرداخت، از مشايخ بسيارى كه بنوشته بعضى از اهل سير عدّه ايشان هشتاد زن و يك هزار و سيصد تن مرد بوده استماع حديث نموده تمامى اوقات خود را در تأليف و عبادت و تعليم و تعلّم مصروف داشت و نور الدين ملك عادل محمود بن زنگى مدرسى بنام دار الحديث النوريه براى او بنا نهاد، او هم تا آخر عمر در همانجا تدريس حديث ميكرد، در نتيجه قناعت كه گنجى بىنهايت است باكابر و اغنيا و امور دنيويّه توجهى نداشته و از تأليفات او است:
١- الاربعين الطوال كه چهل حديث مبسوط مشعر بر نبوت حضرت خير الانام و فضائل اصحاب كرام است و نام اين كتاب را در روضات بدين روش نوشته است: اربعين حديثا عن اربعين شيخا من اربعين مدينة و شايد اين اربعين غير از اربعين طوال باشد ٢- الاشراف على معرفة الاطراف كه دو مجلد است ٣- الاطراف للسنن الاربع ٤- الامالى فى الحديث ٥- تاريخ دمشق كه هشتاد مجلد و به تاريخ كبير معروف بوده تكميلا و تلخيصا محل توجه اكابر مورخين است ٦- تبيين كذب المفترى فى ما نسب الى ابى الحسن الاشعرى. از ابن السبكى نقل است كه اين كتاب، كثير الفائده ميباشد، هرفقيهى كه آنرا نداشته باشد شافعى حقيقى نيست و هرسنى كه آن را نداشته باشد نفس او بىبصيرت ميباشد و مشايخ هم، طلبه را بمطالعه آن امر ميكردند ٧- معجم الشيوخ