٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٧ - جهاد ابتدايى در عصر غيبت و اذن فقيه سيد جواد ورعى

گفتنى است اين استدلال فقط مى‌تواند براى جهاد ابتدايى به معناى خاص آن ـ يعنى جهاد براى دعوت كفار و مشركان به اسلام ـ باشد، ولى بر اساس معناى عامى كه از جهاد ابتدايى تصور كرديم (٦٩) ـ يعنى جهاد فقط براى دعوت به اسلام نباشد بلكه براى نجات مظلومان و مستضعفان، براى رفع موانع دعوت اسلامى و بسط حاكميت سياسى اسلام نيز به كار رود ـ اين استدلال ناتمام خواهد بود، مگر آنكه به صورتى ديگر تقرير شود.

اما «اعرف بودن معصوم» به شرايط دعوت و به تكاليفى كه مردم بايد انجام دهند، دليلى بر انحصار جهاد ابتدايى به عصر حضور نيست، بلكه تنها اين مدعا را اثبات مى‌كند كه در عصر حضور بايد به حكم عقل، معصوم متصدى امر جهاد ابتدايى باشد. آثار و بركاتى كه بر اقسام جهاد ابتدايى مترتب مى‌شود، اقتضا مى‌كند كه با تصدّى فردى آشنا به شرايط دعوت مثل فقيه عادل نيز مشروع بلكه واجب باشد، نه اينكه اگر «اعرف» غايب بود، جهاد نامشروع باشد.

اينكه در شرايط جهاد ابتدايى گفته شده كه قبل از شروع جنگ بايد كفار را به اسلام دعوت كرد و قبل از دعوت شروع جنگ مجاز نيست، اقتضا دارد كه دعوت كننده «آشنا به اسلام و شرايط دعوت و احكام آن» باشد و «اعرف بودن» لزومى ندارد؛ هر چند اولويت دارد.

هـ) ائمه به شيعيان خود اذن جهاد نداده‌اند

صاحب جواهر در بحث «جواز اقامه حدود از سوى فقيه عادل» مى‌نويسد:

نعم لم يأذنوا في زمن الغيبة ببعض الأمور التي يعلمون عدم حاجتهم إليها كجهاد الدعوة المحتاج إلى سلطان و جيوش و أمراء و نحو ذلك مما يعلمون قصور اليد فيها عن ذلك و نحوه، و إلاّ لظهرت دولة الحق كما أومأ إليه الصادق(عليه السلام) بقوله: لو انّ لي عدد هذه الشويهات ـ و كانت أربعين ـ لخرجت. (٧٠)


(٦٩) ر.ك: مجله حكومت اسلامى، مقاله «مبانى فقهى جهاد ابتدايى»، سيد جواد ورعى، ش ٤٣.
(٧٠) جواهر الكلام، ج٢١، ص٣٩٧.