فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٥ - بررسى شرط رشد در مسئوليت كيفرى عذرا مرادى
سنة أو أقل أو أكثر و لم يحتلم ، قال. إذا بلغ و كتب عليه الشيء ( و نبت عليه الشعر) جاز عليه أمره إلاّ أن يكون سفيهاً أو ضعيفاً. (٩٧)
در باره اين روايت گفته شده است:
از اطلاق كلمه «امر» در روايت به قرينه روايات پيشين مىتوان چنين برداشت كرد كه اين روايت، شامل مسائل كيفرى نيز مىشود. (٩٨)
اما چنين برداشتى نادرست است و فقها از اين روايت در مسائل باب حجر بهره جستهاند. محقق بحرانى به هنگام اثبات «عدم نفوذ تصرفات صبّى حتى با اذن پدر» واژه «امر» را در روايت چنين تبيين مىكند:
المراد بجواز أمره هو التصرف في ماله بالبيع و الشراء و نحوهما كما أفصح عنه في حديث حمران المتقدم (٩٩) و قد أناط (عليه السلام) ذلك بالبلوغ و هو ظاهر في أنه مالم يبلغ فانه لايجوز أمره و لاتصرفه فيه بوجه من الوجوه؛ (١٠٠)
مقصود از جواز امر آن است كه شخص مىتواند در مال خود به هر نحو كه بخواهد، تصرف كند؛ چنان كه امام(ع) در روايت حمران اين تصرف را منوط به بلوغ ساخته ، بدين معنى كه مادام كه بالغ نشده، هيچ گونه تصرفى ( حتى تصرفاتى كه به اذن ولىّ صورت مىگيرد ) از سوى او جايز نيست.
بحرانى در ادامه مىگويد :«الخبر المذكور دلّ على عدم جواز أمره، يعنى تصرفه بجميع انواع التصرفات. (١٠١)
ايشان در باره روايت عبداللّه بن سنان كه در آن عبارت « جاز له كل شىء» آمده، مىگويد:
(٩٧) وسائل الشيعه، ج ١٣، ص ١٤٣، ح٥، چاپ داراحياء التراث العربى، بيروت.
(٩٨) «دختران: سن رشد و مسئوليت كيفرى»، ص ٢٥٦ .
(٩٩)مقصود روايتى است از حمران از امام صادق (ع) كه در اين صفحه بدان اشاره شد.
(١٠٠)محقق بحرانى ، الحدائق الناضره ، ج ١٨ ، ص ٣٧٠.
(١٠١)همان.