فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥ - گستره مكانى ولايت ولىّ امر آیة الله محمد مؤمن قمى
ليس لرسول اللّه(ص) من الدنيا إلاّ الخمس، فجاء الجواب: إنّ الدنيا و ما عليها لرسول اللّه(ص)؛ (١)
محمد بن ريّان مىگويد: به امام حسن عسكرى(ع) نوشتم: «فدايت شوم، براى ما روايت شده است كه رسول خدا(ص) نصيبى از دنيا به غير از خمس ندارد. حضرت در جواب نوشت: «دنيا و هر آنچه در آن است، براى رسول خدا(ص) است».
سند حديث معتبر است ؛ چون على بن محمد، از مشايخ كلينى است و افرادى كه به اين اسم در مشايخ كلينى مطرح اند، سه نفرند: على بن محمّد بن ابراهيم رازى كلينى معروف به علاّن، على بن محمد بن أبى القاسم عبدالله بن عمران برقى قمّى، على بن محمد بن أبى القاسم بن بندار كه چه بسا اين حديث از او نقل شده باشد. دو نفر اوّل ثقهاند و بعيد نيست كه اطلاق على بن محمد در روايت، به يكى از اين دو نفر منصرف باشد. نفر سوم اگر چه به وثاقتش تصريح نشده است، اما بعيد نيست به سبب آنكه از مشايخ كسى چون كلينى است، وثاقتش ثابت شود، خصوصاً كه در كتاب كافى شريف از او نقل حديث كرده است.
شيخ طوسى، سهل بن زياد را در رجالش هنگام شمارش اصحاب امام هادى(ع) توثيق و در كتاب فهرست و در بعضى مواضع از استبصار تضعيف كرده است، نجاشى و ابن غضائرى نيز او را تضعيف كردهاند، ابن وليد او را از رجال كتاب نوادر الحكمة استثنا كرده است و صدوق نيز به اين عمل او راضى بوده است، احمد بن محمد بن عيسى او را از قم اخراج كرده است. به احتمال بسيار، علت اين همه تضعيفات آن است كه او رواياتى را نقل كرده است كه فقها آنها را غلوّ مىدانستهاند. سخن نجاشى در رجالش به اين موضوع شهادت مىدهد: «احمد بن محمد بن عيسى عليه او به غلوّ و كذب شهادت داده است» و نيز در رجال كشى آمده است: «فضل بن
(١) كافى، ج١، ص ٤٠٩، ح٦، باب انّ الأرض كلّها للإمام(ع).