بچّه مميّز در صورتى كه مالك مال خود را نزد وى به امانت بگذارد و او با كوتاهى در حفظ امانت سبب تلف آن شود، ضامن است؛ هر چند مالك با اختيار خود مال را در اختيار او قرار داده باشد؛ چون بچّه مميّز همانند بالغ است. محقق كركى در اين باره گفته است:

كودك و ديوانه اگر مال كسى را تلف يا غصب كنند در دست آنان تلف شود، همانند سفيه ضمان در اموال آنهاست. همچنين است نفى ضمان از آنها در مورد مالى كه از سوى صاحب مال به صورت بيع يا قرض در اختيار آنها قرار گرفته و از جانب مالك مسلّط براتلاف مى‌شوند. اما در وديعه و عاريه و مانند آن، چنانچه اتلاف يا تلف مال به دليل كوتاهى آنها باشد، در ضمان آنها ترديد است و مصنّف (علامه حلّى) در كتاب تذكره و تحرير الأحكام عدم ضمان را نزديك به واقع دانسته است. لكن قول به ضمان بچّه مميّز در صورت مباشرت در اتلاف قوى است و تفريط كمتر از اتلاف نيست. اما غير مميّز و ديوانه، همانند حيوانات اتلافشان ضمان ندارد. (٣٨)

در بحث وديعه و لقطه و غير آن از ظاهر كلمات برخى از فقها استفاده مى‌شود كه ضمان آنچه را كودك و ديوانه تلف مى‌كنند، در صورتى بر عهده خود آنان است كه وليشان در محافظت و مراقبت از آنان يا از آنچه كه در دست آنان قرار مى‌گيرد، كوتاهى نكرده باشد، در غير اين صورت، ضمان بر عهده ولىّ است. علامه حلّى در اين باره مى‌گويد:

اگر لقطه (٣٩) بدون كوتاهى كودك در دست او قبل از اين كه ولىّ از او بگيرد

(٣٧) ر.ك: جامع المقاصد، ج٥، ص ٢٠٠.
(٣٨) همان.
(٣٩) مالى كه انسان آن را پيدا مى‌كند و صاحب آن معلوم نيست. (مترجم)