در پايان بخش اوّل و خاتمه روايات اين گونه آورده اند: «اين گونه روايات معتبر به روشنى دلالت دارند كه علاوه بر گريه، جزع بر أباعبداللّه‌ و معصومان(عليهم‌السّلام) مستحب است و خوشنودى اهل بيت(عليهم‌السّلام) و اجر الهى را درپى دارد. در روايت مسمع به امتناع از خوردن غذا به گونه اى كه اثر آن در چهره نمودار شود، اشاره شده است و در ادامه امام صادق(ع) مسمع را تشويق كرده و فرموده است كه تو با گريه بر آن حضرت و امتناع از خوردن غذا از جزع كنندگان بر ما محسوب مى‌شوى. در دعاى ندبه نيز به صراحت، سخن از بلند كردن فرياد و ناله به ميان آمده است؛ در نتيجه، اين گونه نيست كه در روايات تنها گريه كردن بر آن حضرت مطرح شده باشد.»

راستى كدام يك از اين روايات مشتمل بر عملى نامتعارف بوده است، عملى كه ما آن را حرام مى‌دانستيم. ما نوحه خواندن و يا ضجّه زدن را حرام ندانسته و نمى دانيم. مقصود ما اعمال نامتعارف و به دور از متانت و هماهنگ با جزع و فزع هاى جاهلانه بوده است. اين اعمال حتى‌در مورد اهل بيت(ع) نيز حرام هستند و از عمومات تحريم خارج نشده اند. با تمام توضيحات و ادله اى كه گذشت، جواب صاحب جواهر (ره) نيز روشن مى‌شود، آن جا مى‌فرمايند:

«على أنّه قد يستثنى من ذلك [حرمة الجزع في المصيبة [الأنبياء و الأئمة(عليهم‌السّلام) أو خصوص سيدي و مولاي الحسين بن عليّ ـ عليهما السلام ـ كما يشعر به الخبر المتقدّم، و كذا غيره من الأخبار التي منها حسن معاوية السابق عن الصادق(ع): «كلّ الجزع و البكاء مكروهٌ ما خلا الجزع و البكاء لقتل الحسين(ع)». المراد به فعل مايقع من الجازع من لطم الوجه و الصدر و الصراخ و نحوها، و لو بقرينة ما رواه جابر عن الباقر(ع): «أشدّ الجزع، الصراخ بالويل و العويل و لطم الوجه و الصدر و جزّ الشعر» إلى آخره مضافاً إلى السيرة فياللطم و العويل و نحوهما ممّا هو حرام في غيره قطعاً، فتأمّل.» (١١)

(١١)جواهر الكلام، ج٤، ص٣٧١.