... (عبادت) اين است كه كلّ افراد انسانى بلاتخلف، مكلّف و مأمور هستند كه به سعى و عمل شخصى خود به قدر قوه، اسباب عمارت دنيا و مجاهده ترقى جنس بشر بشوند. بنابه اين قانون اكبر، ما مؤمنين آدميت، عبادت و پرستش حق را در اعمال مفيده قرار داده‌ايم، نه در الفاظ و حركات بى حاصل. موافق مذهب آدميت آن آدمها كه تلگراف و چرخ بخار اختراع كرده، شكر حق را هزار مرتبه بيشتر به جا آورده‌اند تا آن هندوى جاهل كه به خيال طاعت حق، عمر خود را در رياضت بى فايده تلف مى‌نمايد. (٦٥)

ملكم خان مسئله «تعدّد زوجات» در شريعت را خوش نمى‌داشت و مى‌كوشيد به گونه‌اى آن را تأويل يا نفى كند. او در روزنامه قانون كه مخاطب آن عموم مردم بودند در پاسخ به سؤالى در باره اين موضوع، به شيوه‌اى محتاطانه و با تكيه بر «روح قانون» به تأويل آن پرداخته و مى‌گويد:

ما در اين مسئله و در جميع مسائل ديگر، احكام خدا و اوامر شارع مقدس را در نهايت احترام تصديق و اطاعت مى‌كنيم و به متابعت «روح» آن اوامر معتقد هستيم كه مفيدتر و شايسته‌تر اين است كه هر آدم در خانه خود فقط يك منكوحه داشته باشد. (٦٦)

اما در سخنرانى خود خطاب به اروپاييان در لندن، صريح‌تر سخن مى‌گويد و چنين ادعا مى‌كند كه اسلام در صدد برچيدن اين رسم غلط جاهلى بوده است:

رسم تعدد زوجات از اسلام نيست و در حقيقت ديانت اسلام بر عليه آن است. آن عادتى بود، بس ديرينه و از جمله قديمى‌ترين عادات آسيايى به شمار مى‌رفت و در واقع، اسلام با تعيين شرايطى آن را محدود نمود تا آنجا كه امروزه بيشتر طبقات ممتاز اجتماع و افراد فهميده به مقتضيات اجتماعى، آن را مردود شمرده و تعدد زوجات را عامل اختلال و آشفتگى خانواده مى‌دانند. (٦٧)

(٦٥) ملكم خان، روزنامه قانون، شماره ١٩، ص ٢.
(٦٦) همان، شماره ١٩، ص٣.
(٦٧) نورايى، فرشته، تحقيق در افكار ميرزا ملكم خان، ص ٢٠٢ و ٢٣٢.