فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦ - ميراث زوجه از اموال غير منقول (٢) آية اللّه سيد محمود هاشمى شاهرودى
از امام صادق (ع) پرسيدم: زنان چه ميراث دارند؟ فرمود: قيمت آجر و ساختمان و چوب و نى براى آنهاست، اما از زمين و عقار ميراثى ندارند... .
در صحيحه محمد بن مسلم از امام باقر (ع) آمده است:
النساء لايرثن من الأرض و لا من العقار شيئاً، (٧)
زنان از زمين و از عقار هيچ ارث نمىبرند.
در معتبره واسطى آمده كه به زراره گفتم: بكير در حديثى از امام باقر (ع) به من گفت:
إنّ النساء لاترث امرأة ممّا ترك زوجها من تربة دار و لا أرض إلاّ أن يقوّم البناء و الجذوع والخشب فتعطى نصيبها من قيمة البناء، فأمّا التربة فلا تعطى شيئاً من الأرض و لاتربة دار. قال زرارة: هذا لاشكّ فيه، (٨)
زن از ما ترك شوهرش از خاك خانه و زمين ارث نمىبرد، مگر آنكه ساختمان و شاخهها و چوبها قيمت گذارى شده و بهره او از قيمت ساختمان داده مىشود. اما از زمين و خاك خانه چيزى به او داده نمىشود.
زراره گفت: در اين هيچ شكى نيست.
در صحيحه احول از امام صادق (ع) آمده است:
سمعته يقول: لايرثن النساء من العقار شيئاً، و لهنّ قيمة البناء و الشجر و النخل ، (٩)
زنان از عقار هيچ ارث نمىبرند، قيمت ساختمان و درختان براى آنان است.
بنابراين كه «عقار» دراين حديث اعم از منازل باشد و مطلق زمين را در بربگيرد. همچنين در روايت عبدالملك بن اعين از امام باقر (ع) يا امام صادق (ع) آمده است:
ليس للنساء من الدور و العقار شيء، (١٠) زنان از خانهها و عقار چيزى به ارث نمىبرند.
(٧) همان، ص ٢٠٧، ح٤.
(٨) همان، ص ٢١١، ح١٥، كلمه «امرأة» در صدر حديث زايد به نظر مىرسد و در متن تهذيب نيز وجود ندارد.م.
(٩) همان، ح١٦.
(١٠) همان، ص٢٠٩، ح١٠.