فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠١ - نكتهها (١٥) رضا مختارى
اكنون بايد بررسى كرد كه عرض ديوار همين مقدار است يا بيشتر؛ چون صحّت فتواى مزبور مبتنى بر عدم تغيير است و لازم است احراز شود.
نكته ٦٥. برخى از فقهاى معاصر در باره محاذات زن و مرد يا تقدم زن بر مرد هنگام نماز طواف فرمودهاند:
ـ بايد رعايت عدم تقدم زن بر مرد بشود، پس اگر مرد ولو به مقدار كمى از زن جلوتر باشد نماز هر دو صحيح است، و همچنين اگر بين آنان فاصله باشد ولو به مقدار يك وجب.
ـ بايد رعايت عدم تقدّم زن بر مرد و عدم محاذى بودى آنان بشود. بلى چنانچه زن از اهل سنت باشد يا تأخير نماز طواف موجب به هم خوردن موالات عرفيه شود يا مستلزم عسر و حرج باشد، رعايت اين شرط لازم نيست. (٢٢)
اما اقوى آن است كه محاذات زن و مرد يا تقدّم زن بر مرد مانعى ندارد؛ زيرا صحيحه فضيل كه از نظر سند و دلالت تامّ است، در حكم محاذات زن و مرد يا تقدم زن بر مرد، مسجد الحرام را استثنا كرده است. اين صحيحه كه شيخ صدوق (ره) در علل الشرائع نقل كرده چنين است:
عن محمد بن الحسن بن الوليد عن محمد بن الحسن الصفّار، عن العبّاس بن معروف، عن عليّ بن مهزيار، عن فضالة، عن أبان، عن الفضيل، عن أبى جعفر عليه السلام، قال: «إنّما سمّيت مكّةُ بكةّ لأنّه يبكّ فيها الرجال و النساء، و المرأة تصلّي بين يديك و عن يمينك و عن يسارك و معك، و لابأس بذلك، إنّما يكره في سائر البلدان. (٢٣)
(٢٢) مناسك حج، ص٣٧١، ذيل مسأله ٨٠٦، (مطابق با فتواى امام خمينى و عدهاى از مراجع، چاپ مشعر، سال ١٣٨٦).
(٢٣) علل الشرائع، ص٣٩٧، باب ١٣٧، ح٤؛ وسائل الشيعه، ج٥، ص١٢٦، باب ٥ از أبواب مكان المصلّي، ح١٠.