٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٢ - نكتهها (١٥) رضا مختارى

بنابراين، محاذات زن و مرد و تقدم زن بر مرد، هر حكمى داشته باشد ـ كراهت يا حرمت ـ اين حكم در مسجد الحرام استثناء شده است. با عنايت به همين صحيحه، عده‌اى از فقها به اين استثنا تصريح كرده‌اند؛ از جمله مرحوم آية اللّه‌ محمد هادى ميلانى (م ١٣٩٥) كه در مناسك ايشان (ص١٣٨) آمده است:

سؤال: در نمازهاى طواف، چه در عمره چه در حج، اگر تقارن زن و مرد يا تقدم زن بر مرد محل اشكال باشد، در اين نماز هم اشكال مى‌فرماييد يا خير؟ تقدّم زن مخالف هم مثل زن مؤمنه است يا خير؟

جواب: در خصوص مكه معظمه هيچ محذورى ندارد.

همچنين حضرت آية اللّه‌ شبيرى زنجانى (دام ظلّه) فرموده‌اند:

از احكام مسجد الحرام و اطراف نزديك آن ـ كه محل تراكم نمازگزاران است ـ آن است كه بانوان مى‌توانند در كنار مردان، بلكه جلوتر از آنها نماز بخوانند، و اين امر كراهت نيز ندارد. (٢٤)

شيخ حرّ عاملى هم در عنوان باب، مكّه را استثنا كرده است:

باب كراهة صلاة الرجل و المرأة تصلّى قدّامه، أو إلى جانبيه، و كذا المرأة إلاّ بمكّه. (٢٥)

علاوه بر صحيحه فضيل، در صحيحه معاوية بن عمّار مى‌خوانيم:

عن عليّ بن إبراهيم، عن أبيه، عن ابن أبي عمير، عن معاوية بن عمّار، قال: قلت لأبي عبداللّه‌ عليه السلام: «أقوم أُصلّي بمكّة، و المرأة بين يديّ جالسة أو مارّة؟» فقال: «لابأس، إنّما سمّيت بكّة لأنّها تبكّ فيها الرجال و النساء». (٢٦)

علاوه بر اين، از رسول خدا و هيچ يك از ائمه (عليهم السلام) دستور يا توصيه‌اى مبنى


(٢٤) مناسك زائر، ص١٥٠.
(٢٥) وسائل الشيعه، ج٥، ص١٢٣، باب ٥ از ابواب مكان المصلّي.
(٢٦) الكافي، ج٤، ص٥٢٦، ح٧؛ وسائل الشيعه، ج٥، ص١٣٣ ـ ١٣٤، أبواب مكان المصلّي، باب ١١، ح٧.