٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٤

گونه ها نواخته و گريبان ها چاك مى‌شود و فقها نيز چنانكه پيشتر از ايشان نقل كرديم، از اين روايت جواز و استحباب لطم و شق جيب بر امام حسين(ع) را استفاده كرده‌اند و هيچ يك چنين برداشتى ندارند كه اين جواز مخصوص زنان اهل بيت(ع) در كربلا است. لذا اين روايت بيانگر توصيه بر انجام اين اعمال است و اختصاص به وضعيت آشفته كربلا ندارد.

ايشان در ادامه نوشته اند:

«.... از همه مهم‌تر اين كه اهل بيت(ع) به هيچ خيرى امر نمى‌كردند مگر اين كه خود قبل از همه و پيش از همه به آن عمل كرده باشند. اگر واقعاً مقصود امام آن است كه لطم استحباب دارد، پس چرا خوشان حتى يك كار هم اين كار را نكردند».

پاسخ آنكه اوّلاً ائمه(ع) و شيعيان آنها در شرايط سختِ تقيه از حاكمان جور زمان خود بوده‌اند و امكان اقامه عزا به صورت علنى‌براى آنان نبوده و يا حتى در خانه به صورت بلند همراه با صيحه نمى‌توانستند عزادارى كنند. لذا امكان انجام بسيارى از مظاهر عزادارى را مانند برپايى دسته هاى سينه زنى و روضه خوانى كه امروزه در ميان شيعيان، در انظار عموم انجام مى‌شود و از مستحبات بزرگ شمرده مى‌شود به دليل تقيه و فشار حكومت‌هاى جور نداشتند. در اين زمينه به روايتى از روضه كافى توجه كنيد:

سَهلُ بنُ زِيَادٍ عَن مُحَمَّدِ بنِ الحُسَينِ عَن أَبِى دَاوُدَ المُستَرِق عَن سُفيَانَ بنِ مُصعَبٍ العَبدِيِّ قَالَ: دَخَلتُ عَلَى أَبِي عَبدِ اللّه‌ (ع) فَقَالَ قُولُوا لِأُمِّ فَروَةَ تَجِيءُ فَتَسمَعُ مَا صُنِعَ بِجَدِّهَا قَالَ فَجَاءَت فَقَعَدَت خَلفَ السِّترِ ثُمَّ قَالَ: أَنشِدنَا قَال: فَقُلتُ: «فَروُ جُودِي بِدَمعِكِ المَسكُوبِ» قَالَ: فَصَاحَت وَ صِحنَ النِّسَاءُ فَقَالَ أَبُو عَبدِ اللّه‌ (ع): البَابَ البَابَ فَاجتَمَعَ أَهلُ المَدِينَةِ عَلَى البَابِ قَالَ فَبَعَثَ إِلَيهِم أَبُو عَبدِ اللّه‌ صَبِيٌّ لَنَا غُشِيَ عَلَيهِ فَصِحنَ النِّسَاءُ»؛ (٦٩)

«سفيان بن مصعب عبدى مى‌گويد بر امام صادق(ع) داخل شدم. آن حضرت فرمودند به‌ام فروه بگوييد بيايد و آنچه [از مصائب [ بر جدش روا شد بشنود.


(٦٩)الكافى ، ج ٨ ، ص ٢١٥ ـ ٢١٦ ح ٢٦٣ نقد مقاله قمه زنى و اعمال نامتعارف در عزادارى.