فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧ - ميراث زوجه از اموال غير منقول(١) آیة الله سيد محمود هاشمى شاهرودى
ساختمان ارث مىبرد. صاحب وسائل الشيعه اين مجموعه را در هفده روايت گرد آورده است كه البته با اختلاف طرق بعضى راويان تعداد آنها به هفده (٢٤) فقره مىرسد، و گرنه آنچه مستقيماً روايت شده به اين تعداد نمىرسد. اين روايات را بر حسب دلالتشان مىتوان به چند دسته تقسيم كرد:
دسته اوّل: رواياتى كه ظاهرشان دلالت بر محروميت زوجه از ارث عقار و مطلق زمين دارد، بى آنكه متعرض كيفيت ارث او از ساختمان شده باشد:
١ ـ كلينى از على بن ابراهيم از پدرش، از محمد بن عيسى، از يونس، از محمد بن حمران، از زراره، از محمد بن مسلم ـ در نسخه خطى: زراره و محمد بن مسلم ـ از امام باقر(ع) نقل كرده است:
النساء لايرثن من الأرض و لامن العقار شيئاً، (٢٥)
زنان از زمين و از عقار هيچ ارث نمىبرند.
٢ ـ كلينى از على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از جميل، از زراره، از امام باقر(ع) و نيز از محمد بن مسلم از امام باقر(ع) نقل كرده است:
لاترث النساء من عقار الأرض شيئاً (٢٦)،
زنان ازعقار زمين هيچ ارث نمىبرند.
ظاهراً روايت دوم همان روايت اوّل زراره و محمد بن مسلم است كه راويان آن را به دو طريق از آن دو نقل كردهاند. بلكه گمان مىرود اين روايت عين همان روايات دسته سوم باشد كه ميان زمين و ساختمان تفصيل دادهاند و در كتب روايى به جهت تقطيع، متعدد شمرده شدهاند.
٣ ـ باز كلينى از حميد بن زياد، از حسن بن محمد بن سماعه،از جعفر بن سماعه، از مثنّى، از عبدالملك بن اعين، از يكى از دو امام باقر يا صادق(ع) نقل كرده است:
(٢٤) وسائل الشيعه، ج٢٦، ص٢١٢ ـ ٢٠٥.
(٢٥) همان، ص٢٠٧، باب ٦ از ابواب ميراث الأزواج، ح٤.
(٢٦) همان، ص٢٠٨، ح٦.