فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٣
نكنند، پذيرفته نيست.
زمانى كه زن به صورت خود چنگ بزند و يا موهايش را ببرد و يا بكند، براى بريدن مو بايد بردهاى را آزاد كند، يا دو ماه پشت سر هم روزه بگيرد يا شصت فقير را غذا دهد. چنانچه صورتش را بخراشد و خون خارج شود و يا موى خود را بكند، كفاره شكستن قسم بر عهده او است. در لطمه به صورت، كفارهاى غير از استغفار و توبه نيست. همانا زنان بنى هاشم بر حسين بن على (ع) گريبان چاك كردند و بر گونهها نواختند و بر مانند او بايد بر گونهها نواخته شود و گريبانها چاك گردد.»
چنان كه روشن است، حديث شريف به اقسامى كه پيشتر بدان اشاره شد، به خوبى دلالت دارد. اين روايت، برخى اقسام لطم را جايز دانسته و برخى را مكروه يا حرام شمرده و براى آن كفاره نيز تعيين كرده است. در مقابل، لطم يا گريبان چاك كردن در عزاى سالار شهيدان را نيكو شمرده و بر آن تأكيد كرده است.
روايت ديگرى كه بر استحباب جزع و به خصوص لطم در مصيبت سيد الشهداء(ع) دلالت دارد، فقراتى از زيارت ناحيه مقدسه، (٢٩) از سوى ولىّ عصر ارواحنا فداه است. سه فقره از اين زيارت را كه هر يك نكاتى دربر دارد، نقل و بررسى مىكنيم:
فقره اوّل: بى تابى امام زمان در مصيبت سيد الشهداء(عليهما السّلام)
(٢٩) زيارت معروف به «ناحيه مقدسه» اگر چه مشهور بوده، اما انتساب آن به امام عصر صلوات اللّه عليه محل تأمل بلكه ترديد است. سيد ابن طاووس كه اين زيارت را در مصباح الزائر نقل كرده مىگويد: «زار بها المرتضى». علامه مجلسى نيز كه متن زيارت را به نقل از مصباح الزائر آورده مىنويسد: «الظاهر أنّه من تأليف السيد المرتضى ـ بحار الانوار، ج١٠١، ص٢٣١.