از فقهاى پيشين، ابن جنيد با اصل اين حكم مخالف بوده و قائل است كه زوجه از عين همه تركه ارث مى‌برد. سيد مرتضى نيز قائل است كه زوجه از قيمت رباع ـ زمين خانه مسكونى ـ همانند ساختمان ارث مى‌برد.

پس پنج قول در اين مسأله وجود دارد:

قول اوّل: ابن جنيد ـ بنابر آنچه علامه حلى در كتاب مختلف از اونقل كرده است ـ مى‌گويد:

هرگاه ورثه، زوج و زوجه و فرزند و پدر و مادر باشند، زوج يك چهارم و زوجه يك هشتم از همه تركه منقول و غير منقول ارث مى‌برد و به هريك از پدر و مادر يك ششم مى‌رسد و باقى مانده به فرزند مى‌رسد. ابن جنيد فرزند را به فرزندى كه از همين زوجه باشد، اختصاص نداد. (٣)

قول دوم: زوجه از زمين خانه هيچ ارث نمى‌برد ـ نه از عين زمين ونه از قيمت آن ـ ولى از قيمت ساختمانها و از عين اموال ديگر حتى از قرى و املاك كشاورزى ارث مى‌برد. اين قول، نظر شيخ مفيد در مقنعه است:

زوجه از زمين خانه ـ رباع ـ شوهر هيچ ارث نمى‌برد و از قيمت چوب و آجر و ساختمان و ابزار و آلات آن ارث مى‌برد. اين حكم منصوص از جانب پيامبر(ص) و ائمه(ع) است. رباع عبارت است از خانه و مسكن و شامل باغ و زمين كشاورزى نمى‌شود. (٤)

عبارت شيخ مفيد نسبت به اين كه زوجه از مورّث فرزند داشته يا نداشته باشد، ساكت است. از اين رو از عبارت او چنين استفاده مى‌شود كه زن به طور كلى از ارث رباع محروم است چه فرزند داشته و چه نداشته باشد.

قول سوم: زوجه از قيمت زمين خانه و ساختمانهاى آن و از عين اموال ديگر حتى قرى و املاك كشاورزى ارث مى‌برد. اين نظر سيد مرتضى در كتاب انتصار است:

(٣) مختلف الشيعه، ج٩، ص٣٤.
(٤) مقنعه، ص٦٨٧.