فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١ - ميراث زوجه از اموال غير منقول(١) آیة الله سيد محمود هاشمى شاهرودى
٢ ـ كلينى باز از عدهاى، از سهل، از على بن حكم، از ابان احمر، از ميسر بياع الزطى نقل كرده است كه از امام صادق(ع) پرسيدم: زنان از ميراث چه بهرهاى دارند؟ فرمود:
لهنّ قيمة الطوب و البناء و الخشب و القصب، فأمّا الأرض و العقارات فلاميراث لهنّ فيه.
قال: قلت: فالبنات [در نسخه كافى: فثياب]؟ قال: البنات [الثياب[ لهنّ نصيبهنّ منه. قال قلت: كيف صارذا و لهذه الثُمن و لهذه الربع مسمّى؟ قال: لأنّ المرأة ليس لهانسب ترث به و إنّما هي دخيل عليهم، إنّما صار هذا كذا لئلا تتزوّج المرأة فيجيء زوجها أو ولدها من قوم آخرين فيزاحم قوماً آخرين في عقارهم؛ (٣٥)
زنان از قيمت آجر و ساختمان و چوب و حصير ارث مىبرند، اما ميراثى در زمين و عقارات ندارند. راوى مىگويد: پرسيدم: دختران (٣٦) چه؟ امام فرمود: دختران از زمين و عقار ارث مىبرند. پرسيدم: چگونه است، در حالى كه زن يك هشتم يا يك چهارم مسمّاى ميراث را دارد؟ امام فرمود: براى اين كه زن با اين خاندان بيگانه است و نسبى ندارد كه به سبب آن ارث ببرد. اين حكم ـ محروميت زن از زمين و عقار ـ از آن روست كه شايد زن با كسى ديگرى ازدواج كند و شوهر يا فرزندان او كه از قوم ديگرى هستند مزاحم زمين و عقار ورثه شوند.
اين حديث را نيز شيخ طوسى با اسناد خود از سهل (٣٧) روايت كرده است. صدوق نيز
(٣٥) كافى، ج٧، ص١٣٠، ح١١؛ وسائل الشيعه ،ج٢٦، ص٢٠٧ ـ ٢٠٦.
(٣٦) در وسائل الشيعه« فالبنات» آمده است و بدان معناست كه راوى از ارث دختران پرسيده است، اما در متن كافى و الفقيه و تهذيب و استبصار لفظ «فالثياب» آمده است. در اين صورت معناى حديث اين است كه راوى در باره ارث زوجه از لباسها پرسيده است و امام(ع) در پاسخ فرمود: زنان از لباسها ارث مىبرند. متن حديث بر اساس نسخه وسائل الشيعه، ترجمه شده است.م.
(٣٧) استبصار، ج٤، ص١٥٢ـ ١٥١.