باشد كه موجب كفر و شرك و بى نيازى از خداو شبيه اخبار كاهنان نباشد، تصديق قلبى او محذورى ندارد و اما تصديق عملى او اگر سخنش اطمينان آور نباشد، جايز نيست.

٢. آيا يادگيرى و ياددادن علم نجوم جايز است؟

فراگيرى و آموزش علم نجوم اگر به منظور ترتيب اثر و اخبار قطعى بر اساس آن نباشد، دليلى بر حرمت آن وجود ندارد.

صاحب جواهر در مورد كهانت مى‌گويد:

«گفته شده است: علم و فراگيرى و آموزش كهانت حرام نيست، فقط عمل به آن حرام است؛ زيرا اصل عدم حرمت است و كهانت و كاهن نيز به عمل و عامل انصراف دارد نه به علم، مگر اينكه گفته شود: بين علم و عمل در اينجا انفكاكى نيست كه البته درست نيست.» (٦٥)

وقتى حكم كهانت چنين باشد، حكم تنجيم كه به كهانت تشبيه شده، روشن‌تر است.

رواياتى كه بر فزونى اشتباه و خطا در علم نجوم دلالت دارد؛ بر نهى از علم نجوم دلالتى ندارد، بلكه نهايتاً كثرت خطا و اشتباه مانع از دادن حكم قطعى در حوادث است.

صاحب جواهر مى‌گويد: احاطه به تمام دقايق علم نجوم بر هر كسى ممكن نيست، مگر براى كسانى كه خزانه دار علم خداوند هستند نه كسانى كه خيال مى‌كنند مثلاً نزديك شدن دو ستاره به هم بر نحس يا سعد بودن دلالت دارد، ولى اين از نگريستن در آنچه علماى نجوم دراين علم تدوين كرده‌اند و از عمل به سخنى كه با احتياط مى‌گويند، منع نمى‌كند. گرايش گروهى از علما و محدثان شيعه را به علم نجوم بر همين وجه مى‌توان حمل كرد. كسانى همچون: حسن بن موسى نوبختى، موسى بن حسن نوبختى و ديگر نوبختيان و احمد بن محمد بن خالد برقى،

(٦٥) جواهر الكلام، ج٢٢، ص٩٠.