دسته نخست: روايات بسيارى كه برخى از آنها صحيحه‌اند با اطلاق يا عموم خود بر ارث يك هشتم يا يك چهارم تمام تركه براى زوجه دلالت دارد بدون تفصيل ميان عقار و غير آن. اما از آنجا كه دلالت اين روايات با اطلاق يا عموم است بر خلاف روايات محروميت كه دلالت تفصيلى داشته و در خصوص ارث عقار و خانه وارد شده‌اند، فقها به اقتضاى صناعت جمع عرفى در اين گونه موارد، روايات عام و مطلق را به روايات دال بر محروميت تخصيص زده‌اند.

دسته دوم: رواياتى است كه دلالت بر عدم محروميت زوجه به طور مطلق يا زوجه داراى فرزند از ارث عقار دارد. دو روايت در اين باره آمده است:

١ ـ صحيحه ابن ابى يعفور از امام صادق(ع):

سألته عن الرجل هل يرث من دار امرأته أو أرضها من التربة شيئاً، أو يكون في ذلك بمنزلة المرأة فلا يرث من ذلك شيئاً؟ فقال: يرثها و ترثه من كل شيء ترك و تركت؛ (٥٠)

از امام صادق(ع) پرسيدم: آيا مرد از خاك خانه يا زمين همسرش چيزى ارث مى‌برد يا مرد نيز همچون زن از خانه و زمين ارث نمى‌برد؟ امام(ع) فرمود: مرد از همه ماترك زن و زن از همه ما ترك مرد ارث مى‌برد.

شيخ طوسى اين روايت را در هر دو كتاب تهذيب و استبصار با اسناد خود از حسين بن سعيد، از فضاله، از ابان، از فضل بن عبدالملك و ابن ابى يعفور ـ (٥١) در تهذيب (٥٢) يا ابن ابى يعفور ـ نقل كرده است. در اسناد شيخ طوسى به حسين بن سعيد، احمد بن محمد بن حسن بن وليد قراردارد كه در وثاقت او بحث است، اما وثاقت او به واقع نزديك‌تر است.

همچنين شيخ صدوق با اسناد خود به ابان اين روايت را نقل كرده است، طريق او به ابان، صحيح بوده و مقصود از ابان، ابان بن عثمان احمر است. در اين روايت اگر چه

(٥٠) وسائل الشيعه، ج٢٦، ص٢١٣ ـ ٢١٢، باب ٧ از ابواب ميراث الأزواج، ح١.
(٥١) استبصار، ج٤، ص١٥٤.
(٥٢) تهذيب الأحكام، ج٩، ص٣٠٠.