فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤ - ميراث زوجه از اموال غير منقول(١) آیة الله سيد محمود هاشمى شاهرودى
حسن بن على، از حماد از امام صادق(ع) نقل كرده است:
انّما جعل للمرأة قيمة الخشب و الطوب لئلايتزوّجن فيدخل عليهم ـ يعنى أهل المواريث ـ من يفسد مواريثهم؛ (٤٥)
براى زنان از آن رو فقط قيمت چوب و آجر [از ساختمان[ قرار داده شده كه مبادا ازدواج كرده و بيگانهاى بر ورثه وارد شده و ميراث آنان را تباه سازد.
همين روايت را شيخ طوسى نيز با اسناد خود از حسين بن محمد از سماعه از معلّى بن محمد نقل كرده است. صدوق نيز با اسناد خود از محمد بن وليد از حمّاد بن عثمان آن را روايت كرده است. (٤٦)
٧ ـ شيخ طوسى در تهذيب و استبصار با اسناد خود از على بن حسن بن فضّال، از احمد بن حسن، از پدرش، از عبداللّه بن مغيره، از موسى بن بكر واسطى نقل كرده كه به زراره گفتم: بكير از امام باقر(ع) اين حديث را برايم روايت كرد:
أنّ النساء لاترث ممّا ترك زوجها من تربة دار ولا أرض، إلاّ أن يقوّم البناء والجذوع و الخشب فتعطى نصيبها من قيمة البناء، فأمّا التربة فلا تعطى شيئاً من الأرض و لاتربة دار. قال زرارة: هذا لاشك فيه. (٤٧)
«زن نه از خاك خانه و نه از زمين ما ترك شوهرش ارث نمىبرد، مگر اين كه ساختمان و تير و چوب قيمت شده و نصيب او از قيمت ساختمان داده مىشود. اما از خاك چه از خانه و چه از زمين، چيزى به او داده نمىشود». زراره گفت: در اين، هيچ شكى نيست.
٨ ـ شيخ صدوق در الفقيه با اسناد خود از حسن بن محبوب، از احول از امام صادق(ع) نقل كرده است:
لايرثن النساء من العقار شيئاً و لهنّ قيمة البناء و الشجر و النخل؛ يعنى بالبناء
(٤٥) كافى، ج٧، ص١٢٩، ح٧.
(٤٦) الفقيه، ج٤، ص٣٤٨.
(٤٧) تهذيب الأحكام، ج٩، ص٣٧، ح٣٦؛ استبصار، ج٤، ص١٥٤، ح١١.