فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٨ - علاّمه حلّى (ره) و ريشههاى شكلگيرى مكتب سند در تفكر امامى حيدر حبّ اللّه
اعلايى و غيره تقسيم مىكند و همچنين حديث حسن را و... و اين مطلبى است كه نتايج آن در برخى از انواع تعارضات قابل استفاده مىباشد و اين تقسيم بندى نقشى عملى و واقعى در اعتماد كردن بر راويان دارد، عنصرى كه به عنوان اَولويت نزد گروهى شناخته شده است. (٨٠)
٣. به كارگيرى تقسيمات چهارگانه در ميدان عمل:
شهيد دوم در به كارگيرى اين تقسيمات در ميدان تطبيق و عمل از علماى قبل از خود پيشى گرفت. از مطالعات تأليفات ايشان دريافتيم كه ايشان همانند شهيد اوّل، موثّق را در صورت وجود قراين مىپذيرد، با اين تفاوت كه شيوه ردّ موثّق در نزد شهيد دوم گستردگى بيشترى دارد، كه مثالهاى زير بيانگر همين مطلبند:
أـ شهيد دوم در رساله خويش مربوط به ماء البئر در باره خبرى چنين مىنگارد: «سند روايت با بودن حسن بن صالح، كه زيدى بترى است، ضعيف مىباشد». (٨١)
ب ـ در مباحث حج، شهيد دوم روايتى را چنين ردّ مىكند: «و مدرك ما خبرى است از سماعه كه واقفى، اما ثقه است. بنابراين از روايات مورد اعتماد مىباشد و من در عمل به اين روايت عقيدهاى دارم كه...». (٨٢)
ج ـ و در مباحث ديات، نظر خود را در مورد روايتى اين گونه بيان مىكند: «و در سند هر دو روايت، راوى ضعيف وجود دارد... و روايت دوم به دليل بودن افرادى همچون سهل بن زياد كه سنى و ابن شمّون كه غالى و اَصمّ كه ضعيف مىباشد قابل اعتماد نيست». (٨٣)
د ـ و در جايى ديگر مىنويسد:
(٧٩) همان، ص٧١ و ٧٢.
(٨٠) شهيد ثانى، رسالة في ماء البئر، رسائل شهيد ثانى، ج١، ص٨٠.
(٨١) شهيد ثانى، مسالك الأفهام إلى تنقيح شرائع الإسلام، ج٢، ص٤٨٠.
(٨٢) همان، ج١٥، ص٣٨٩.
(٨٣) همان، ص٦٧ و ٦٨.