اگر از انسان عمل خیری با همه شرایط حسن فعلی و فاعلی صادر شود و از طرف‌ دیگر انسان در برابر حقیقت ، خصوصا حقیقتی که از اصول دین بشمار می‌رود لجاج ورزد و عناد به خرج دهد ، در این صورت آیا آن عمل که در ذات خود خیر و ملکوتی و نورانی بوده و از جنبه بعد الهی و ملکوتی نقصی نداشته ، به واسطه این لجاج و عناد و یا به سبب یک حالت انحرافی روحی دیگر نابود می‌گردد یا نه ؟ در اینجا مسأله " آفت " مطرح است .
ممکن است عملی ، هم دارای حسن فعلی باشد و هم دارای حسن فاعلی ، و به‌ تعبیر دیگر هم پیکر صحیح داشته باشد و هم روح و جان سالم ، هم از وجهه‌ ملکی و طبیعت خیر باشد و هم از وجهه ملکوتی ، ولی در عین حال از نظر ملکوتی به خاطر آفت زدگی تباه و پوچ گردد ، همچون بذری سالم که در زمین‌ مساعد پاشیده می‌شود و محصول هم می‌دهد ولی قبل از اینکه مورد استفاده قرار گیرد دچار آفت می‌گردد ، ملخ یا صاعقه‌ای آن را نابود می‌سازد . قرآن کریم‌ این " آفت زدگی " را " حبط " می‌نامد .
" آفت زدگی " اختصاص به کفار ندارد ، در اعمال نیک مسلمانان نیز ممکن است پیش آید . ممکن است یک مسلمان مؤمن ، در راه خدا و برای خدا به فقیر مستحقی صدقه بدهد و صدقه او مورد قبول واقع گردد ولی بعد آن را با منت گذاشتن بر او و یا با نوعی آزار روحی دیگر به او ، نیست و نابود گرداند و تباه سازد .
قرآن کریم می‌فرماید : « یا ایها الذین آمنوا لا تبطلوا صدقاتکم بالمن و الاذی »[١] .
" ای کسانی که ایمان آورده‌اید صدقات خویشتن را با منت نهادن و آزار رساندن باطل نکنید " .
یکی دیگر از آفات اعمال خیر " حسد " است ، چنانکه فرموده‌اند : « ان الحسد لیأکل الحسنات کما تأکل النار الحطب » [٢] .
" حسد ورزیدن اعمال خیر انسان را می‌بلعد و می‌خورد آنچنانکه هیزم ، آتش را " .
یکی دیگر از آن آفات ، " جحود " یعنی حالت " ستیزه گری " با حقیقت است . جحود یعنی اینکه آدمی حقیقت را درک کند و در عین حال با آن مخالفت کند . به

[١] بقره / . ٢٦٤ [٢] بحار الانوار ، چاپ آخوندی ، ج ١٥ ، قسم سوم ص ١٣٢ - ١٣٣.