امیرالمؤمنین علی ( ع ) در یکی از نامه‌های خود که به عثمان بن حنیف ، فرماندار خویش در بصره نوشته‌اند این قانون بیولوژیک را گوشزد می‌کنند که‌ : در ناز و نعمت زیستن و از سختیها دوری گزیدن ، موجب ضعف و ناتوانی‌ می‌گردد ، و بر عکس ، زندگی کردن در شرایط دشوار و ناهموار ، آدمی را نیرومند و چابک می‌سازد و جوهر هستی او را آبدیده و توانا می‌گرداند . این‌ پیشوای بزرگ در این نامه ، فرماندار خود را نکوهش می‌کند که چرا در مجالس شب نشینی اشراف شرکت کرده و در محفلی که بینوایان را در خود نپذیرفته و تنها ثروتمندان را در خود جای داده است گام نهاده است ، و به همین مناسبت زندگی ساده خویش را شرح می‌دهد و از پیروان خود و مخصوصا اعضای دولت خود می‌خواهد که به شیوه او تأسی جویند .
آنگاه برای اینکه راه بهانه جوئی را ببندد توضیح می‌دهد که شرایط ناهموار و تغذیه ساده ، از نیروی انسان نمی‌کاهد و قدرت را تضعیف نمی‌کند . درختان بیابانی که از مراقبت و رسیدگی مرتب باغبان محروم می‌باشند ، چوب محکمتر و دوام بیشتری دارند ، بر عکس ، درختان باغستانها که دائما مراقبت شده اند و باغبان به آنها رسیدگی کرده است ، نازک پوست تر و بی دوام ترند : « الا و ان الشجرش البریة اصلب عودا ، و الروائع الخضرش ارق جلودا ، و النباتات البدویة اقوی وقودا و ابطأ خمودا » [١] .
خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید : « و لنبلونکم بشی‌ء من الخوف و الجوع و نقص من الاموال و الانفس و الثمرات و بشر الصابرین »[٢] .
" حتما شما را با اندکی از ترس ، گرسنگی و آفت در مالها و جانها و میوه‌ها می‌آزماییم ، و مردان صبور و با استقامت را مژده بده " .
یعنی بلاها و گرفتاریها برای کسانی که مقاومت می‌کنند و ایستادگی نشان‌ می‌دهند ، سودمند است و اثرات نیکی در آنان به وجود می‌آورد ، لذا در چنین وضعی باید به آنان مژده داد .

[١] نهج البلاغه ، نامه . ٤٥ [٢] بقره / . ١٥٥