مرزها بيفزايد. افزون بر اين، پيروزى‌هاى اسلام در جزيرة العرب، موجب هراس دولت روم شده بود و از اين رو، مى‌خواست با حمله به مواضع مسلمانان، خطر احتمالى را از خود دور كند.
مسلمانان در اين جبهه سه نبرد داشتند كه سرانجام به پيروزى آنان انجاميد، اين نبردها عبارتند از:
غزوه مُؤتَه: نخستين برخورد مسلّحانه مسلمانان با سپاه روم، در سال هشتم ه. رخ داد. در پى كشته شدن سفير پيامبر صلى الله عليه و آله به دست حاكم مؤتَه (در مرز شام) «١» و شهادت شانزده مبلّغ اسلام به دست مردم آن سرزمين، پيامبر صلى الله عليه و آله تصميم گرفت در پاسخ به اين جنايات و رفتار جاهلانه امپراتورى روم و نمايش قدرت لشكر اسلام و آزمايش و توان نظامى دشمن، لشكرى به اين ناحيه اعزام كند. از اين رو، سه هزار نفر به فرماندهى جعفر بن ابى‌طالب، بدان منطقه، اعزام كرد. لشكر اسلام، با لشكر صد هزار نفرى روم روبه‌رو شد. گرچه لشكر اسلام پس از شهادت سه فرمانده و جمعى از سپاهيان، ناچار به عقب نشينى شد، امّا آثار و بركات سياسى- تبليغى بزرگى براى مسلمانان فراهم گشت.
اولًا، در آن روزگار كه هيچ سپاهى، جسارت مقابله با امپراتورى روم و ايران را نداشت، مسلمانان طلسم قدرت پوشالى آنان را شكستند و شكوه ابرقدرتى چون روم را از ميان بردند.
ثانياً، به ابرقدرت‌ها فهماندند كه دوران ابرقدرتى به سر آمده است و با ظهور اسلام، قدرت سومى در جهان در حال پديد آمدن است. «٢» جنگ تبوك: «٣» رسول خدا صلى الله عليه و آله خبر يافت كه هِرْقل، امپراتور روم، به قصد تعرّض و تجاوز به قلمرو حكومت اسلامى، سپاهى بزرگ فراهم آورده و مرزنشينان را نيز با خود همراه كرده است. «٤» از اين رو پيامبر اكرم، به رغم مشكلاتى چون گرماى سوزان‌