نظام دفاعى اسلام - آخوندی، مصطفی - الصفحة ٣٧
شمشير مخيّر مىساخت، مىشد چنين اتّهامى را عَلَم كرد، امّا چنان كه مىدانيم اسلام ملل مختلف جهان را بين پذيرش اسلام و جزيه آزاد گذارده بود و اين روشى است كه در خور قدردانى و سپاس است. «١» ٧- جهاد اسلامى داراى شرايط و اهدافى مقدّس است كه با قتل و خونريزى سازگار نيست. اين كه اسلام در جهان گسترش يافته و پيشرفت كرده است به دليل ويژگىهايى است كه در وجود اين آئين الهى نهفته است؛ مانند فطرى بودن «٢»، عقلانى بودن «٣»، سهل و آسان بودن «٤» و رفتار و اخلاق نيك فاتحان مسلمان جنگ پس از پيروزى.
گوستاولوبون در اين باره مىنويسد:
رسم اعراب [مسلمان] اين بود كه هر كجا را كه فتح مىكردند، مردم آنجا را در دين خود آزاد مىگذاردند. و اين كه مردم مسيحى از دين خود دست برمىداشتند و به دين اسلام مىگرويدند و زبان عرب را به جاى زبان مادرى خود انتخاب مىكردند، بدان جهت بود كه عدل و دادى كه از آن عربهاى فاتح مىديدند مانندش را از زمامداران پيشين خود نديده بودند. و براى سادگى و سهولتى بود كه در دين اسلام مشاهده مىنمودند و نظيرش را در كيش قبلى سراغ نداشتند. «٥» رابرت سن مىگويد:
فقط مسلمانان در تاريخ نسبت به پيروان ساير اديان پس از پيروزى محبّت مىكردند و آنان را در انجام شعائر دينىشان آزاد مىگذاشتند. «٦» توماس آرنولد:
مهمترين و قوىترين اين عوامل [گسترش اسلام] عبارت است از نفوذ و تأثير زندگى پيروان اسلام ... اين حقيقتى است كه در زمانهاى اوّليه بسيارى از مسيحيان كه با