اسرار الشهود فى معرفه الحق المعبود - اسيري لاهيجي، شمس‌الدين محمد - الصفحة ٤٨ - در بيان حقيقت قلب انسانى و جامعيت او و اشارت بدانكه در انفس، دل مظهر علم الهى است و به مثابه لوح محفوظ است كه ما وسعنى ارضى و لاسمائى ولكن وسعنى قلب عبدى المومن ١٧٩ النقى التقى و تفصيل سخن بايزيد بسطامى كه لو ان العرش و ما حواه الف الف مرة فى زاويه

دفع اين دشمن اگر دستت دهد

جان ز قيد هجر جانان وا رهد

در صف مردان ميدان رهبرى‌

گوى دولت را به كف مى‌آورى‌

از غزاى اصغر اى دل باز گرد

در جهاد اكبرآ اندر نبرد

جنگ با كافر غزاى اصغر است‌

اين جهاد نفس غزو اكبر است‌

زانكه كشته كافران باشد شهيد

كشته نفس است نزد حق طريد

هر كسى كو زين غزا محروم شد

اين دو روزه عمر بر وى شوم شد

شرك را بگذار تا مؤمن شوى‌

شك رها كن تا مگر موقن شوى‌

نفس را بگذار سوى دل خرام‌

تا شوى ساكن در آن بيت الحرام‌

دل به معنى جوهرى روحانى است‌

دل نه از جسم است و نه جسمانى است‌

دل چه باشد غير نفس ناطقه‌

آنكه از حق تافت بر وى بارقه‌

آنكه دانا گفت عقل مستفاد

در حقيقت دان كه بودش دل مراد

استفاده گر كنى زان دل بكن‌

تا بيابى تو علوم من لدن‌ ١٨٠

چون مجرد شد دل از حرص و هوى‌

تافتن گيرد در آن نور خدا

معنى كلى و جزوى اندر او

چون مشاهد گشت او را دل بگو

دل چه باشد مطلع انوار حق‌

دل چه باشد منبع اسرار حق‌

دل كه شد بر ياد غير او حرام‌

گر بدانى او بود بيت الحرام‌

در حقيقت دان كه دل شد جام جم‌

مى‌نمايد اندرش هر بيش و كم‌

دل بود مرآت وجه ذو الجلال‌

در دل صافى نمايد حق جمال‌

پيش سالك عرش رحمانست دل‌

جمله عالم چون تن و جانست دل‌

لوح محفوظ ار بدانستى دلست‌

پيش دانا دل به از آب و گلست‌