روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٦٣ - روزشمار جنگ شنبه ٢٢ شهریور ١٣٥٩ ٣ ذی القعده ١٤٠٠ ١٣ سپتامبر ١٩٨٠
١
یک گزارش از نیروهای اطلاعاتی خودی حاکی است که در ساعت ١١ امروز، در جلسه ای که در پادگان سیدصادق عراق میان فرماندهان عراقی برگزار شد، مقرر شد که تیپ٣٨ لشکر پیادة ارتش عراق و گردان های تابعة تکاور این تیپ ضمن آماده کردن کلیة توپ ها و خدمة خود، عازم مناطق مرزی درگیر شوند. درضمن، همین گزارش افزوده است که گروهان تکاور عقبه که در تابعیت تیپ١١٦ گارد مرزی می باشد و در تاریخ ١١/٦/١٣٥٩ جهت پاک سازی اکراد شورشی از پنجوین به توتمان واقع در مرز مشترک عراق و ایران انتقال یافته بود، پس از انجام مأموریت محوله، امروز به پنجوین مراجعت کرد.[١]
٢
برای مرزهای خوزستان، به خصوص منطقة عمومی خرمشهر و آبادان، امروز روز پرحادثه ای بود؛ زیرا عراقی ها علاوه بر تعرضات مرزی، دست به تحکیم و تقویت بیشتر نیروها و تجهیزات خود زدند، طوری که گزارش ستاد مشترک ارتش حاکی است: «باتوجه به گسترش اخیر یگان های عراقی در مرزهای خوزستان و طی تجاوزاتی که این کشور در منطقة لشکر٨١ انجام داده، چنین استنباط می شود که ممکن است عراق حملة اصلی خود را در منطقة خوزستان انجام دهد.» در پایین این دستورالعمل از کلیة یگان های نیروی زمینی مستقر در منطقة خوزستان خواسته شده که گسترش پدافندی خود و سایر اقدامات تأمینی ازجمله تجهیز پاسگاه ها ازنظر نیرو و تجهیزات را به عمل آورند.[٢]
دراین حال، نیروهای اطلاعاتی ارتش ایران خبردار شدند که قرار است «نیروهای مهاجم عراقی با پشتیبانی گارد مرزی در ساعت ٥ [بامداد] امروز به منطقه ای به نام غزیله (در خاک عراق) بین شلمچه تا ٧٥ کیلومتری خاک ایران حمله و تجاوز نمایند.»[٣]این احتمال قوی ازاین رو بود که «امروز نیروهای ارتش عراق از منطقه غزیله تا شلمچه آرایش جنگی کامل گرفتند.»[٤] البته قراین دیگر نیز حملة عراق را برای امروز مسجل می ساخت، ازجمله حوادث دیگر امروز:
«پیاده شدن تعداد زیادی سرباز عراقی در مقابل مرز خرمشهر در خاک عراق»؛[٥] «استقرار موشک های زمین به هوای سام در منطقه مقابل استان خوزستان در خاک عراق به وسعت ٢٠ کیلومتر به همراه تعداد زیادی تانک و زره پوش در اطراف آنها.»؛[٦]گزارش سپاه خوزستان مبنی بر اینکه عراق قصد دارد در روز ٢٣/٦/١٣٥٩ یک حملة هوایی خیلی شدید به بوشهر و خرمشهر بنماید و در این حمله جزیره مینو و شلمچه و گارد ساحلی خسروآباد آبادان و ناوگان های ایران در معرض تهدید است.[٧] و این مسئله که «از روز گذشته تا امروز در روبه روی دژ شماره ٣ واقع در ٦ کیلومتری شلمچه در خاک عراق تعداد ٢٠ تانک و تعدادی نفربر و سلاح خمپاره انداز و ضدهوایی دشمن در پشت دیوارة خاکریزی شده مستقر شده اند و حالت تعرضی به خود گرفته اند.»[٨]علاوه براین، «گزارش مرزبانی خرمشهر نیز حاکی است که
[١] سند شماره ٦٣٧٧٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م ١٣٢) به نزاجا، ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٢] سند شماره ٥٠٥٨٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا (معاونت عملیات و اطلاعات)، ٢٢/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢١٤٢٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، شماره سریال ٨، ص٣، ٢٣/٦/١٣٥٩، بنا به گزارش لشکر٩٢ زرهی (رکن٣)، ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٣] سند شماره ٦٥١٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣(مرکز فرماندهی) به گیرندگان، ٢٢/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٣٨٩٠٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به سپاه اهواز، ٢٢/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ١٣٣٨٤٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٤] سند شماره ٦٥١٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٥] سند شماره ٥٠٥٩٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش سماجا٣ (مرکز فرماندهی)، ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٦] سند شماره ٥١٢٨٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش سماجا٣ (مرکز فرماندهی)، ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٧] سند شماره ٢١٤٢١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: اسناد مناطق کردنشین (جوانرود)، ص٧٠، بولتن خبری مرکز فرماندهی - عملیات سپاه، ص٢، ٢٣/٦/١٣٥٩.
[٨] سند شماره ٤١٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م١٣٢) به نهاجا، ٢٤/٦/١٣٥٩.