حکومت را از راه همان روش هایی که گفتم، منکوب کند و از سر راه بردارد و درنتیجه بدون مزاحم و مانعی برنامه خود را به اجرا بگذارد.» رئیس جمهوری سپس درمورد بازتاب سیاسی این عمل گفت: «اگر ما یک گروه را حاکم کنیم و بگوییم تنها این گروه حق دارند حاکمیت کامل را داشته باشند، نخست مسلمان ها تجزیه می شوند؛ موافق و مخالف می شوند و درنتیجه روبه روی هم می ایستند و وقتی روبه روی هم ایستادند، نیروهایشان از بین می رود و ضعیف می شوند. روحانیت ما به حکم پایبندی مکتب و به حکم پایبندی به مردم نمی تواند این چنین یکنواختی را بپذیرد و درنتیجه نزد آنها هم خدای ناکرده وحدت از بین می رود؛ تمام نیروهایی که در جامعة ما خود را رهاشده می بینند به مخالفت می گرایند و درنتیجه همان زمینه اجتماعی و سیاسی که برژینسکی به آن امید بسته است، به وجود می آید. پس این بازتاب سیاسی، بازتاب اختلاف و تجزیه و دشمنی و کینه است. ...»

بنی صدر افزود: «من می گویم مشکل را با زور نمی توان حل کرد، هیچ سازمانی نمی تواند با شیوة لنین و استالین و حزب معاویه در صدر اسلام بیاید و بخواهد حکومت کند و بتواند.»... وی سپس با تأکید بر اینکه حضور شما در صحنه ما را از به کاربردن زور و استقرار یک رژیم فاشیستی باز می دارد، گفت: «من در انتخاب وزیران و ترکیب دولت به دنبال حداکثر صلاحیت نرفتم برای اینکه نشان بدهم کمال علاقه را به همکاری با مجلس داشتم و معلوم بکنم در این جمهوری که جز از راه همکاری نمی خواهیم به هدف های انقلاب اسلامی ایران برسیم، براساس ضوابط زیر عمل کردم: یکی جلوگیری از حاکمیت همان گروه اقلیتی که در همه جا چنگ افکنده و می خواهند حکومت را در دست بگیرد و از راه برقرارکردن استبداد ایران را مناسب بکند. او نمی داند اما من می دانم که این خطرناک است و ممکن است کشور را برای حاکم کردن جناح های وابسته به امریکا مساعد بکند؛ این است که با وزیرانی که معرف آن خط باشند موافقت نمی کنم.» وی افزود: «دوم اینکه با وزیرانی که معرف روش های تخریبی بودند؛ کسانی که خواسته اند با جوسازی، نوشتن و تبلیغات دروغ و ناسزا خود را به کرسی بنشانند، موافقت نمی کنم.» بنی صدر اضافه کرد: «اگر سابقه است برای همه است، اگر نامه و نوشته ملاک رد اعتبارنامه این و آن می شود و یا ملاک توبیخ و تصفیه و پاک سازی می شود، این ملاک باید برای همه باشد، لذا با کسانی که از این گونه سوابق داشته باشند برای وزارت موافقت نمی کنم. بنابراین با آنهایی که موافقت کردم کسانی نیستند که من آنها را صددرصد در خط بدانم؛ به حداقل قانع بودم و خواسته ام حداکثر تفاهم را به وجود بیاورم. اینها گفته اند که به راه شور و تفاهم خواهند رفت؛ صمیمانه آرزو می کنم این طور باشد، اما اگر برخلاف وعده و نوشته ای که گفته و نوشته اند عمل کردند من یک لحظه درنگ در بیان آن به مردم به خود راه نخواهم داد.»[١]-[٢]

[١] یک شاهد صحنه به نگارنده یادآوری کرد: در این سخنرانی بنی صدر، آنجا که "لبه ای تیز" علیه رقیب داشت، با شعارهای قوی و حساب شدة افراد سازمان مجاهدین خلق (منافقین) که به طور سازمان یافته در میدان شهدا و اطراف آن حاضر بودند، فضای پرهیجان و طالب افشاگری و رادیکالی علیه جریان خط امام ساخته می شد. عده ای از افراد عادی نیز هم صدا می شدند و عده ای هم مبهوت از این تقابل مسئولان نظام، نظاره گر بودند. اگر کسانی با دقت ملاحظه می کردند، خطر نزدیکی روزافزون جریان بنی صدر و سازمان مجاهدین (منافقین) را به خوبی احساس می کردند.

[٢] روزنامه کیهان، ١٨/٦/١٣٥٩، ص آخر؛ و - روزنامه انقلاب اسلامی، ١٨/٦/١٣٥٩، صص١ و٢، هر دو به نقل از خبرگزاری پارس از تهران.