روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٥٩ - روزشمار جنگ پنجشنبه ١٣ شهریور ١٣٥٩ ٢٤ شوال ١٤٠٠ ٤ سپتامبر ١٩٨٠
درحالی که در شهرهای آبادان و خرمشهر وضعیت به ظاهر عادی جلوه می کند و مردم از تحولات مرزی عراق تقریباً ناآگاه هستند، نکتة قابل توجهی در گزارش هنگ ژاندارمری خوزستان وجود دارد مبنی بر اینکه: «کلیة چراغ های پاسگاهی و پالایشگاه های پتروشیمی و شعله های گاز کشور عراق و همچنین چراغ های شهر بصره به کلی خاموش و در تاریکی مطلق فرو رفته است.»[١] ازطرف دیگر، باتوجه به تحرکات و نقل وانتقال های وسیع عراق در مرزهای خوزستان، به ویژه منطقة عمومی خرمشهر و آبادان، امروز فرمانده لشکر٩٢ زرهی به فرماندهی گردان ١٥١ دژ خرمشهر دستور داده است که «تعداد ٣ قبضه تیربار ٧/١٤ بدون مهمات و ٦ قبضه تفنگ ١٠٦ م.م با یک سوم مهمات بار نسب [نصب] در اختیار هنگ ژاندارمری آبادان ([آن هم] به طور امانی) واگذار گردد.»[٢]
یادآوری می شود رکن دوم ستاد مشترک ارتش گزارش داد که: «اخیراً چند افسر و درجه دار ایرانی به عراق وارد شده و اطلاعات خود را درمورد یگان های ارتش جمهوری اسلامی ایران در اختیار آن کشور قرار داده اند.»[٣]
دراین حال، یک گزارش حاکی است امروز «به خاطر اهانت یکی از فرماندهان ارتش عراق به یکی از نیروهای جیش الشعبی یا همان ارتش ملی، زدوخورد شدیدی بین پرسنل ارتش و افراد ارتش ملی در منطقة الحسین در بصره روی داد که منجر به کشته شدن ٥ نفر و زخمی شدن ٢٠ نفر ازطرفین گردید.»[٤]این ماجرا باتوجه به هشدار دیروز ارتش عراق به نیروهای ارتش ملی این کشور، قابل توجه است.
١
درحالی که نقل وانتقالات ارتش عراق در جنوب اهمیت بیشتری دارد، اما شدیدترین درگیری های مرزی و حملات عراق در مناطق عمومی قصرشیرین، سومار، مهران و تمام پاسگاه های تابع آنها رخ می دهد، به طوری که ارتش عراق نه تنها از آتشبارهای سنگین و دوربرد و موشک، بلکه از واحدهای زرهی خود نیز در حملة زمینی استفاده می کند. علاوه بر شهر قصرشیرین و توابع آن که مهم ترین کانون درگیری های امروز بود، درگیری های غرب کشور نیز وسعت و شدت زیادی داشت.
از مهران خبر رسید که نیروهای عراقی از ساعت ٦:٣٠ دقیقه بامداد امروز، با سلاح های سنگین کلیة پاسگاه های گروهان صالح آباد را زیر آتش گرفتند که با آتش متقابل نیروهای ایران مواجه شده و در مرحلة اول شهرک پله کانه، پاسگاه پله کانه و پایگاه تک تک مشکی عراق با خاک یکسان شده و براثر آتش کشور هدف، پاسگاه های نی خزر و نخجیر نیز آسیب دیده اند و عملیات و به خصوص درگیری در نی خزر تا ظهر امروز همچنان ادامه یافت.[٥]
گزارش خبرنگار کیهان دراین باره حاکی است: «عراقی ها در آتشباری امروز از موشک های با گلوله های سنگین و قوی ترین واحدهای توپخانه خود که دارای برد بسیار زیاد و انفجار گسترده ای است، استفاده کردند و بیشترین هدف های خود را روی مناطق مسکونی شهر مهران
[١] سند شماره ٤٣٠٦٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا، ١٣/٦/١٣٥٩.
[٢] سند شماره ٣٤٧٦٨١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٣) به فرماندهی گردان١٥١ دژ، ١٣/٦/١٣٥٩.
[٣] سند شماره ٤١٩٥٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م ١٣٢) به ژاجا، ٢٧/٦/١٣٥٩.
[٤] سند شماره ٤٣٢٧٣٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: بولتن خبری ستاد هماهنگی نیروهای انتظامی استان خوزستان، ٢٧/٦/١٣٥٩، ص٣؛ و - سند شماره ٤٠٩٣٢٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٢٧/٦/١٣٥٩، ص٣، از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢).
[٥] سند شماره ٢٨٣١١٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرزبانی مهران به تهران - مرزبانی کل کشور، ١٣/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٢٩٤٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ صالح آباد به تهران - رکن سوم دایره عملیات ژاجا، ١٣/٦/١٣٥٩.