روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٦٠ - روزشمار جنگ پنجشنبه ١٣ شهریور ١٣٥٩ ٢٤ شوال ١٤٠٠ ٤ سپتامبر ١٩٨٠
و نیز پاسگاه های مرزی آن ازجمله گمرک، بهرام آباد، فرخ آباد، رضاآباد، تپه غلامی، تپه نادر، تپة ٣٤٣، سرکنجان چم، پاسگاه صالح آباد و نیز شهر قصرشیرین متمرکز کردند.»[١]
اما صحنة اصلی درگیری در مناطق شمالی تر مهران بود، به طوری که خبرنگار کیهان در گزارش دیگری آورده است: «درگیری های مرزی ایران و عراق که از ساعت ٧ صبح پنجشنبه شدت پیدا کرده بود منطقه ازگله تا نفت شهر را پوشاند.»[٢]در ادامه به موارد مهم این محدوده اشاره می شود.
از ساعت ١٣ درگیری در نفت شهر، میان نیروهای عراقی و ایرانی شروع شد که تا ساعت ١٥:٤٠ دقیقه، ادامه یافت. تا این ساعت یک بالگرد عراقی هدف قرار گرفت و در داخل مقر سپاه نفت شهر سقوط کرد.[٣]
بنا بر گزارش واصله به سپاه در ساعت ١٧، «در نفت شهر و اطراف آن درگیری شدیدتر شده و تمام پاسگاه های مرزی این منطقه، ازجمله چقاشیرگه، سلمان کشته، سانواپا و به خصوص سه تپان و سلمان کشته درگیر می باشد و نیروهای زرهی عراق به نزدیکی این دو پاسگاه رسیده اند.»[٤]گزارش دیگری حاکی است این درگیری ها تا ساعت ١٨ امروز ادامه داشته است.[٥]
این درحالی است که گزارش های متعدد حاکی از فقدان آتش و واحدهای پشتیبانی برای پاسگاه های گروهان سومار ازجمله پاسگاه های تلخاب، بازرگان و گیسکه می باشد،[٦]ازجمله گزارش ستاد مشترک ارتش در ساعت ١٦:٣٥ دقیقه امروز، ضمن اشاره به وقوع درگیری در سرتاسر نوار مرزی ازجمله پاسگاه قلعه سفید و تلخاب، می افزاید: «مسئلة مهم این است که در پشت پاسگاه های گروهان های خان لیلی و سومار یگان ارتش پشتیبانی کننده قادر به انجام پشتیبانی اعم از مانور یا پشتیبانی آتش وجود ندارد و ضمن تماسی که فرمانده ناحیه با لشکر٨١ کرمانشاه برقرار نموده است، لشکر مزبور اظهار نموده که ازطریق نیروی زمینی درخواست پشتیبانی شده است.» در پایان این گزارش مجدداً هشدار داده شده که پاسگاه های مزبور بدون پشتیبانی هستند.[٧]
از سوی دیگر، هم زمان با شدت گرفتن درگیری های مرزی در این مناطق، ارتش عراق بازهم نیروهای زرهی بیشتری را به این نواحی مرزی گسیل داشته است. ازجمله «در ساعت ٢٤ امروز، یک ستون از ارتش عراق [که] در حدود ٩٠ دستگاه تانک و خودرو و نفربر بوده وارد مندلی و به طرف پاسگاه های مرزی در حرکت و روبه روی پاسگاه های تلخاب و بازرگان و کانی شیخ مستقر شده اند.»[٨]
١
قصرشیرین مهم ترین کانون درگیری های امروز بود. از اولین ساعات بامداد امروز؛ یعنی از ساعت ١:١٠ دقیقه، عراق با سلاح های سنگین تپه های اطراف قصرشیرین را هدف قرار داد که با آتش متقابل ایران مواجه شد.[٩] این درگیری ها ادامه یافت تا اینکه در ساعت ٦:٥٠ دقیقة بامداد، به کلیة پاسگاه های مرزی قصرشیرین و هنگ قصرشیرین کشیده شد.[١٠]
[١] روزنامه کیهان، ١٥/٦/١٣٥٩، ص١٥، خبرنگار کیهان از قصرشیرین.
[٢] همان.
[٣] سند شماره ٤٣٠٥٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرکز فرماندهی غرب به مرکز فرماندهی، ١٣/٦/١٣٥٩.
[٤] سند شماره ٤٣٠٥٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، از مرکز فرماندهی غرب به سپاه (مرکز فرماندهی)، ١٣/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٣٤٣٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ژاندارمری کرمانشاه به تهران - ت - ف - ژاجا (مرکز فرماندهی)، ١٣/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٣٢١٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ سومار به تهران - رکن سوم ژاجا (دایره عملیاتی)، ١٣/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٣٢٢٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ٠٥ - ناحیه کرمانشاه به ت - ف - ژاجا - رکن یکم عملیات، ١٣/٦/١٣٥٩.
[٥] سند شماره ٢٨٣٢١٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ سومار به تهران (دایره عملیات - رکن٢ و رکن٣)، ١٤/٦/١٣٥٩.
[٦] سند شماره ٢٧٦٧٤١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه کرمانشاه به تهران - ت - ف - ژاجا رکن٣ (دایره عملیات)، ١٣/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٣٣٨٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ قصرشیرین به ناحیه کرمانشاه (رکن٣)، ١٣/٦/١٣٥٩.
[٧] سند شماره ٤٣٠٥٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا (معاونت عملیاتی)، ١٣/٦/١٣٥٩.
[٨] سند شماره ٢٧٧٢١٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ سومار به تهران - ت - ف - ژاجا (مرکز فرماندهی)، ١٤/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گروهان سومار مستند به اعلام پاسگاه گیسکه.
[٩] سند شماره ٤٣٠٦٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا، ١٣/٦/١٣٥٩، برابر اعلام شاجا.
[١٠] سند شماره ٤٣٠٥٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا (عملیات)، ١٣/٦/١٣٥٩، برابر اعلام ژاجا.