الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠٢ - مسئله نحوى

ترجمه:

مسئله نحوى‌

در پاره‌اى عبارات اهل لسان اينطور شنيده شده كه ام متصله و معطوفش را حذف مى‌كنند مانند آنچه در قول هذلى آمده:

مؤلّف گويد:

قبلا ترجمه اين بيت گذشت لذا از تكرار آن خوددارى مى‌كنيم.

تقدير آن أرشد طلابها ام غىّ مى‌باشد.

البته ادباء تقدير اين كلام را چنين دانسته‌اند ولى همانطورى كه قبلا گذشت ما در آن بحث و مناقشه داريم.

بعضى از اهل ادب اجازه داده‌اند كه معطوف به « ام » حذف شود بدون « ام » لذا در ذيل فرموده حقتعالى:

افلا تبصرون ام‌ ( آيا پس بينا نميشويد يا ...)

گفته است:

بر كلمه « ام » بايد وقف نمود و تقدير آن:

افلا تبصرون ام تبصرون مى‌باشد و بعد از « ام » ابتداء كلام شروع شده و « انا خير» مبتدأ و خبر مى‌باشد.

مصنّف مى‌گويد:

اينمقاله باطلست زيرا حذف معطوف بدون عاطف تا بحال شنيده نشده لذا در آيه شريفه مى‌گوئيم معطوف جمله « انا خير» مى‌باشد و وجه معادله بين اينجمله و جمله قبل از آن اينستكه اصل كلام چنين بوده:

افلا تبصرون ام تبصرون.

سپس جمله اسميه « انا خير» بجاى جمله فعليه يعنى « ام تبصرون» قرار داده شد و