الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤٨ - جواب از استدلال به بيت و حديث

عمرو بن ابى ربيعه مخزومى وارد شده:

يعنى: هرگاه تاريك گردد پاره‌اى از شب پس بايد تو بنزد ما بيائى و لازم است با گامها و قدمهاى آهسته آئى زيرا محافظين ما شجاعانى همچو شيران مى‌باشند.

شاهد در « ان » است كه هم به اسم يعنى « حرّاسنا » و هم به خبر يعنى « اسدا » نصب داده است.

و در حديث نيز آمده:

انّ قعر جهنم سبعين خريفا (گودى دوزخ بمقدار هفتاد سال راه مى‌باشد).

در اين عبارت « ان » به اسم (قعر) و خبر (سبعين) نصب داده است.

جواب از استدلال به بيت و حديث‌

مصنّف گويد:

از بيت عمرو بن ربيعه اينطور جواب داده شده كه « اسدا » خبر « انّ » نبوده بلكه حال است و خبر محذوف مى‌باشد و تقدير كلام چنين است:

انّ حرّاسنا تلقاهم اسدا (بدرستيكه ملاقات مى‌كنى با محافظين ما درحاليكه شيران و دليرانند).

و از حديث جوابى كه داده شده اينست:

كلمه « قعر » مصدر است از « قعر البئر» يعنى به ته چاه رسيدم و سبعين ظرف و مفعول‌فيه مى‌باشد و تقدير عبارت چنين است:

انّ بلوغ قعرها يكون فى سبعين عاما (همانا رسيدن به ته دوزخ در فاصله هفتاد سال مى‌باشد) بنابراين « سبعين » خبر نبوده بلكه متعلّق است به خبر يعنى « يكون » .

سپس مصنّف مى‌گويد: