الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٦ - استدلال مصنف بر جواز اعمال ان مخففه از مثقله

قوله: قرائة الحرميين: بصيغه تثنيه و مقصود از آن نافع و ابن كثير مى‌باشد.

قوله: و ابى بكر: منظور شعبة بن عياش ازدى كوفى است.

قوله: و ان كلّا لما ليوفينهم‌ : آيه (١١١) از سوره هود.

تجزيه و تركيب‌

ان: از حروف مشبهة بالفعل، مخففه از مثقّله، عامل، مبنى.

كلّا: اسم براى « ان » .

لمّا: براى توقيت، عامل جزم، مبنى.

لام: ابتدائيه، غير عامل، مبنى.

يوفيّنهم: فعل و فاعل و مفعول، خبر است براى « ان » .

شاهد در « ان » مخفّفه از مثقّله است كه « كلّا » را بنابر اسم بودن منصوب نموده و جمله لما ليوفينهم خبرش مى‌باشد مشروط باينكه « لما » مخفف خوانده شود چنانچه در قرائت مورد استشهاد چنين است.

قوله: و حكاية سيبويه: يعنى و لنا على جواز الاعمال حكاية سيبويه.

قوله: ان عمرا لمنطلق: شاهد در « ان » مخفّفه از مثقله است كه عمرا اسمش بوده و « لمنطلق » خبر آن مى‌باشد.

قوله: و ان كلّ ذلك لما متاع الحيوة الدنيا : آيه (٣٥) از سوره زخرف.

تجزيه و تركيب‌

ان: از حروف مشبهة بالفعل، مخففه از مثقله، عامل رفع و نصب ولى در اينجا مهمل از عمل مى‌باشد، مبنى.

كل: اسم، مضاف، مبتدأ، مرفوع.

ذلك: اسم اشاره، مضاف‌اليه براى « كلّ » محلّا مجرور.