الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٤ - وجه اول

لا: حرف نفى، غير عامل، مبنى.

تغفر: فعل شرط، مجزوم به « ان » و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

لى: جار و مجرور، متعلق به « تغفر » ، ظرف لغو.

واو: عاطفه، غير عامل، مبنى.

ترحمنى: فعل و فاعل و مفعول، معطوف به « تغفر » مجزوم.

اكن: فعل مضارع، صيغه متكلم وحده، ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى، جواب شرط، مجزوم به « ان » .

من: حرف جار، عامل، مبنى.

الخاسرين: اسم فاعل، صيغه جمع مذكر، مجرور به « من » ، متعلق به « اكن » ظرف لغو.

قوله: و الّا تصرف عنى كيدهن اصب اليهن‌ : آيه (٣٣) از سوره يوسف.

تجزيه و تركيب‌

ان: حرف شرط، عامل جزم، مبنى.

لا: حرف نفى، غير عامل، مبنى.

تصرف: فعل مضارع، صيغه مفرد، مذكر، مخاطب، ثلاثى مجرد، از باب ضرب، يضرب، متعدى، معلوم، فعل شرط، مجزوم به « ان » .

عنّى: جار و مجرور: متعلق به « تصرف » ظرف.

كيدهن: مضاف و مضاف‌اليه، مفعول براى « تصرف » .

اصب: فعل مضارع، صيغه متكلّم وحده، ثلاثى مجرد از باب نصر، ينصر، ناقص واوى، مجزوم است تا جواب شرط باشد.

اليهنّ: جار و مجرور، متعلق به « اصب » .

قوله: الّا تفعلوه‌ : آيه (٧٣) از سوره انفال.