الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦٣ - تضعيف جواب اول از اعتراض دوم
قوله: فحذف تبعا: ضمير نائب فاعلى در « حذف » به ضمير شأن راجع است.
قوله: و لانّه لو ذكر: ضمير در « لانّه » به ضمير شأن راجع است.
قوله: لوجب التشديد: يعنى تشديد « انّ » .
قوله: قد بلغا فى المجد غايتاها:
تمام بيت چنين مىباشد:
|
انّ اباها و ابا اباها |
قد بلغا فى المجد غايتاها |
تجزيه و تركيب
انّ: از حروف مشبهة بالفعل.
اباها: مضاف و مضافاليه، اسم « انّ » .
واو: از حروف عاطفه.
ابا: معطوف به « اباها » ، مضاف.
اباها: مضافاليه براى « ابا » .
قد: حرف تحقيق، غير عامل، مبنى.
بلغا: فعل ماضى، تثنيه، مذكر، غائب، ثلاثى مجرد، از باب نصر، ينصر، لازم، معلوم و ضمير تثنيه در آن فاعلش بوده كه به « اباها » و « ابا اباها» راجع است.
فى: حرف جار.
المجد: مجرور به « فى » ، متعلق به « بلغا » .
غايتاها: يعنى الى غايتيه، منصوب بنزع خافض، مضاف و مضافاليه.
قوله: يقول لذلك: پس بعد از الحاق ضمير يعنى « كاف » معلوم ميشود اصل « لد » لدن بوده است.
قوله: و لم يكنه: پس بعد از الحاق ضمير يعنى « هاء » معلوم ميشود اصل « لم يك» لم