الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٦ - معناى دوم انكار ابطالى

برطرف كرديم ... آيه (١ و ٢) از سوره انشراح.

تجزيه و تركيب‌

همزه: حرف استفهام.

لم: حرف جازم، عامل، مبنى.

نشرح: فعل مضارع مجزوم به « لم » صيغه متكلم مع الغير، از باب منع، يمنع ثلاثى مجرد، معلوم، متعدى.

لك: جار و مجرور، متعلق به « نشرح » ظرف لغو.

صدرك: مضاف و مضاف‌اليه، مفعول براى « نشرح » .

قوله: لما كان معناه: ضمير در « معناه » به الم نشرح راجع بوده و اينجمله تعليل است براى و لهذا عطف.

قوله: و مثله: يعنى و مثل الم نشرح الخ.

قوله: الم يجدك يتيما : آيه (٦ و ٧) از سوره ضحى.

تجزيه و تركيب‌

همزه: حرف استفهام.

لم: حرف جازم.

يجدك: فعل مضارع مجزوم، مفرد، مذكر از باب ضرب، يضرب و مثال واوى ثلاثى مجرد، معلوم، متعدى و ضمير فاعلى در آن مستتر بوده و « كاف » مفعول اوّل مى‌باشد.

يتيما: مفعول دوّم.

فاء: عاطفه.

آوى: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غائب، از باب افعال، متعدى و مفعولش محذوف‌