الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩٥ - مسئله نحوى در ام متصله

قوله: تقول عجوز مدرجى متروحا الخ:

تجزيه و تركيب‌

تقول: فعل مضارع معلوم.

عجوز: فاعل براى « تقول » ، موصوف.

مدرجى: مضاف و مضاف‌اليه، مبتدأ.

متروحا: حال است از « مدرجى » .

على بابها: جار و مجرور متعلق است به « استقّر » خبر است براى « مدرجى » و جمله اسميّه صفت است براى « عجوز » .

من: حرف جارّ.

عند اهلى: و مضاف‌اليه، مضاف مجرور متعلق است به « مدرجى » .

و غاديا: حال است براى « مدرجى » ، معطوف به « متروحا » مى‌باشد.

أ: از دات استفهام.

ذو زوجة: مضاف و مضاف‌اليه، خبر براى مبتدأ محذوف و تقدير آن: أانت ذو زوجة مى‌باشد.

باء: بمعناى « فى » .

المصر: مجرور به « باء » و جمله « أذو زوجة بالمصر» مقول است براى « تقول » .

ام: عاطفه.

ذو خصومة: مضاف و مضاف‌اليه، معطوف به « ذو زوجة».

اراك: فعل فاعل و مفعول اوّل.

لها: جار و مجرور، متعلّق به « اراك » .

باء: بمعناى « فى » .

البصرة: مجرور به « باء » .

العام: مفعول‌فيه براى « ثاويا » .